गुंतवणूकदारांचा ओढा कायम, पण मॅनेजर्सचा 'सेफ प्ले'
गेल्या 59 महिन्यांपासून भारतीय इक्विटी म्युच्युअल फंड्समध्ये (Equity Mutual Funds) सलग सकारात्मक इनफ्लो (Inflow) दिसून येत आहे, जो गुंतवणूकदारांचा भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील विश्वास दर्शवतो. यातील Flexi-Cap Funds ने तर जानेवारी 2026 मध्ये तब्बल ₹7,672 कोटी इतकी मोठी रक्कम आकर्षित केली. मात्र, या मोठ्या गुंतवणुकीमागे फंड मॅनेजर्सनी (Fund Managers) एक मोठी स्ट्रॅटेजिक (Strategic) खेळी केली आहे. 2024 च्या उत्तरार्धापासून सुरू झालेला स्मॉल-कॅप (Small-cap) आणि मिड-कॅप (Mid-cap) कंपन्यांमधून बाहेर पडून लार्ज-कॅप (Large-cap) स्टॉक्समध्ये गुंतवणूक वाढवण्याचा कल आता अधिक तीव्र झाला आहे. सध्या Flexi-Cap पोर्टफोलिओचा 70% पेक्षा जास्त हिस्सा लार्ज-कॅप कंपन्यांचा आहे.
अस्थिरतेवर मात करण्यासाठी 'कॅश'चा आधार
बाजारातील वाढती अस्थिरता आणि भू-राजकीय तणाव पाहता, फंड मॅनेजर्सनी हा 'सेफ प्ले' निवडला आहे. विशेषतः HDFC Flexi Cap Fund सारखे फंड जवळपास 15% रक्कम कॅश आणि लिक्विड ॲसेट्समध्ये (Liquid Assets) ठेवत आहेत. तर Parag Parikh Flexi Cap Fund ची ही रक्कम सुमारे 20.9% इतकी आहे. या धोरणाचा उद्देश बाजारात पडझड झाल्यास नुकसान टाळणे आणि चांगल्या व्हॅल्युएशनवर (Valuation) गुंतवणूक संधी शोधणे हा आहे. मात्र, यामुळे बाजारात तेजी आल्यास, जास्त कॅश ठेवलेल्या फंडांना पूर्ण इक्विटी एक्सपोजर (Equity Exposure) असलेल्या फंडांच्या तुलनेत कमी परतावा मिळण्याची शक्यता आहे. गेल्या वर्षी जिथे मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप्सवर जास्त लक्ष होते, तिथे आता चित्र पूर्णपणे बदलले आहे.
प्रमुख फंडांची कामगिरी आणि जागतिक धोके
जानेवारी 2026 पर्यंत, Flexi-Cap श्रेणीतील एकूण मालमत्ता (Assets Under Management) लक्षणीय आहे. Parag Parikh Flexi Cap Fund सुमारे ₹1.33 लाख कोटी मालमत्तेसह आघाडीवर आहे, त्यानंतर HDFC Flexi Cap Fund सुमारे ₹97,452 कोटी आणि Franklin India Flexi Cap Fund ₹19,528 कोटी मालमत्तेसह अनुक्रमे दुसऱ्या आणि तिसऱ्या क्रमांकावर आहेत. Parag Parikh Flexi Cap Fund सुमारे 12% परदेशी इक्विटीमध्ये (Overseas Equities) गुंतवणूक करून जागतिक diversification साधतो, तर HDFC आणि Franklin India Funds देशांतर्गत बाजारावर अधिक लक्ष केंद्रित करतात. Nifty Financial Services Index ने फेब्रुवारी 2026 पर्यंत 22.83% चा आकर्षक परतावा दिला आहे, जो या फंडांसाठी सकारात्मक बाब आहे. मात्र, अमेरिका-चीन व्यापार युद्ध आणि इराणमधील तणाव यांसारख्या भू-राजकीय समस्यांमुळे परकीय संस्थात्मक गुंतवणूकदार (FII) 2025 आणि 2026 च्या सुरुवातीला निव्वळ विक्री करत आहेत. विश्लेषकांच्या मते, FIIs 2026 च्या उत्तरार्धापर्यंत पुन्हा नेट बाइंग (Net Buying) सुरू करतील असे वाटत नाही. या जागतिक धोक्यांचा भारतीय शेअर बाजारावर परिणाम होत आहे. तरीही, देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DII) आणि सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) द्वारे येणारी ₹31,002 कोटी ची मासिक गुंतवणूक बाजाराला आधार देत आहे.
मॅनेजमेंटमधील बदल आणि खर्चाचा मुद्दा
HDFC Flexi Cap Fund मध्ये फंड मॅनेजरमध्ये (Fund Manager) बदल झाले आहेत. फेब्रुवारी 2026 मध्ये अमित गणत्रा (Amit Ganatra) यांनी रोशी जैन (Roshi Jain) आणि चिरग सेटलवाड (Chirag Setalvad) यांच्यानंतर पदभार स्वीकारला. मॅनेजमेंटमधील हे बदल धोरणांवर परिणाम करू शकतात. दुसरीकडे, Franklin India Flexi Cap Fund चा एक्सपेंस रेशो (Expense Ratio) 1.7% आहे, जो तुलनेने जास्त मानला जातो.
भविष्यातील दिशा
जागतिक भू-राजकीय तणाव आणि अस्थिरता पाहता, Flexi-Cap Funds गुंतवणूक पोर्टफोलिओमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत राहतील. लार्ज-कॅप्स आणि कॅश होल्डिंगकडे वळणे हे एक संरक्षण असले तरी, बाजारात तेजी आल्यास परतावा कमी होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे, फंड निवडताना मॅनेजरची क्षमता, रिस्क मॅनेजमेंट आणि ग्रोथच्या संधींचा समतोल साधण्याची क्षमता पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. SIP किंवा टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करणे हे बाजारातील अस्थिरतेचा फायदा घेण्यासाठी उत्तम मार्ग आहेत.