भारतीय गुंतवणूकदार आता 'Equal-Weight' फंड्सकडे वळत आहेत. ठराविक बड्या कंपन्यांवर अवलंबून न राहता पोर्टफोलिओमध्ये जोखीम विभागण्याचे हे एक स्मार्ट पाऊल मानले जात आहे.
पारंपारिक मार्केट बेंचमार्क जसे की Nifty 50 हे कंपन्यांच्या आकारमानानुसार (Market Cap) काम करतात. २०२६ च्या मध्यापर्यंतची स्थिती पाहिल्यास, टॉप १० कंपन्यांचा इंडेक्समध्ये ५०% पेक्षा जास्त वाटा आहे. यामुळे या दिग्गज कंपन्यांच्या कामगिरीवर संपूर्ण इंडेक्सची दिशा अवलंबून असते. जर या काही मोजक्या कंपन्यांनी खराब कामगिरी केली, तर संपूर्ण पोर्टफोलिओला त्याचा फटका बसतो.
'Equal-Weighting' चा फायदा
यावर उपाय म्हणून 'Equal-Weight' स्ट्रॅटेजी समोर आली आहे. यामध्ये मोठ्या कंपन्यांना झुकते माप न देता, इंडेक्समधील प्रत्येक कंपनीला सुमारे २% इतके समान महत्त्व दिले जाते. यामुळे पोर्टफोलिओ अधिक संतुलित राहतो आणि लार्ज-कॅपव्यतिरिक्त इतर कंपन्यांच्या वाढीचाही फायदा गुंतवणूकदारांना मिळतो. वेळोवेळी 'रीबॅलन्सिंग' करून हे फंड्स नफा बुक करतात आणि पिछाडीवर असलेल्या शेअर्समध्ये गुंतवणूक वाढवतात.
जोखीम आणि खर्चाचा विचार
ही स्ट्रॅटेजी सुरक्षित वाटत असली, तरी त्यामध्ये काही आव्हाने आहेत. यामध्ये स्मॉल आणि मिड-कॅप शेअर्सचे प्रमाण अधिक असल्याने बाजारातील अस्थिरतेचा (Volatility) फटका अधिक बसू शकतो. तसेच, सततच्या 'रीबॅलन्सिंग'मुळे ट्रांझॅक्शन कॉस्ट वाढते, ज्याचा परिणाम फंडच्या 'एक्सपेन्स रेशो'वर होतो. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी फंड निवडताना ट्रॅकिंग एरर आणि खर्चाचा विचार करणे गरजेचे आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात घ्यावे?
जर तुम्हाला वाटत असेल की मार्केटमध्ये आता व्यापक तेजी येईल, तर Equal-Weight फंड्स फायदेशीर ठरू शकतात. मात्र, ज्यांना मार्केटमध्ये स्थिरता हवी आहे, त्यांनी इंडेक्सचा इतिहास, रिबॅलन्सिंगची वारंवारता आणि फंडचा खर्च तपासूनच गुंतवणुकीचा निर्णय घ्यावा.