१३० डेट म्युच्युअल फंड स्कीम्सच्या अभ्यासातून समोर आले आहे की, किमान तीन वर्षे गुंतवणूक टिकवून ठेवल्यास महागाईपेक्षा जास्त रिटर्न मिळण्याची शक्यता **१००%** वाढते.
अनेक भारतीय गुंतवणूकदार डेट म्युच्युअल फंडांकडे फक्त अतिरिक्त पैसे काही काळासाठी ठेवण्याचे साधन म्हणून पाहतात. मात्र, १३० विविध डेट स्कीम्सच्या डेटावरून असे स्पष्ट होते की, महागाईपासून पैशांचे मूल्य वाचवण्यासाठी हे एक धोरणात्मक साधन ठरू शकते. इतिहासावर नजर टाकल्यास असे दिसते की, केवळ ४६% फंडांनी एका वर्षाच्या कालावधीत महागाई दरापेक्षा (CPI) अधिक रिटर्न दिले आहेत. मात्र, जेव्हा हा गुंतवणुकीचा कालावधी ३ वर्षांपर्यंत वाढवला जातो, तेव्हा यशाचा दर थेट १००% वर पोहोचतो. याचाच अर्थ फिक्स्ड इन्कम पोर्टफोलिओमध्ये 'संयम' हा सर्वात महत्त्वाचा घटक आहे.
रिझर्व्ह बँक आणि व्याजदरांचा प्रभाव
डेट फंड हे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) निर्णयांपासून वेगळे नाहीत. जेव्हा आरबीआय महागाई रोखण्यासाठी व्याजदर वाढवते, तेव्हा फंडातील बाँड्सचे मूल्य अल्पकाळात कमी होते, ज्याला आपण 'मार्क-टू-मार्केट' लॉस म्हणतो. २०२२ नंतरच्या व्याजदर वाढीच्या चक्रात गिल्ट फंड (Gilt Funds) सारख्या संवेदनशील फंडांवर याचा मोठा परिणाम दिसला होता. मात्र, अशा अस्थिरतेच्या काळात फंड मॅनेजर्सना अधिक व्याजदराने पुन्हा गुंतवणूक करण्याची संधी मिळते, ज्यामुळे दीर्घकाळात पोर्टफोलिओ महागाईच्या वर जाण्यास मदत होते.
टॅक्समधील बदल आणि सावधगिरी
एप्रिल २०२३ पासून डेट फंड गुंतवणुकीच्या कर रचनेत मोठे बदल झाले आहेत. इंडेक्सेशनचा (Indexation) फायदा काढून घेतल्यामुळे, आता डेट फंडांवरील नफ्यावर गुंतवणूकदाराच्या प्राप्तिकर स्लॅबनुसार (Tax Slab) कर आकारला जातो. यामुळे डेट फंड आणि बँक फिक्स्ड डिपॉझिट्समधील कराचा फरक जवळजवळ संपला आहे. त्यामुळे उच्च टॅक्स ब्रॅकेटमधील गुंतवणूकदारांना आता अधिक विचारपूर्वक निवड करावी लागेल.
योग्य फंडाची निवड कशी करावी?
प्रत्येक डेट फंड सारखा नसतो. बँकिंग आणि पीएसयू (Banking and PSU) डेट फंड आणि कॉर्पोरेट बाँड फंड (Corporate Bond Funds) ऐतिहासिकदृष्ट्या महागाई दरापेक्षा १ ते ३ टक्क्यांनी जास्त रिटर्न देण्यास सक्षम राहिले आहेत. याउलट, शॉर्ट ड्युरेशन फंड (Short Duration Funds) स्थिरतेसाठी ओळखले जातात, तर क्रेडिट रिस्क फंड (Credit Risk Funds) अधिक जोखमीचे असतात. महागाईवर मात करण्यासाठी तुमच्या फंडाचे मॅच्युरिटी प्रोफाईल आणि तुमची वैयक्तिक आर्थिक उद्दिष्टे यांचा ताळमेळ बसवणे, हीच यशाची गुरुकिल्ली आहे.