DSP Mutual Fund च्या 'Netra' रिपोर्टमध्ये एक धक्कादायक वास्तव समोर आले आहे. फंडचे रिटर्न **14.8%** दिसत असले तरी प्रत्यक्षात गुंतवणूकदारांना नकारात्मक रिटर्न मिळाले आहेत, कारण बहुतांश लोकांनी बाजार वधारल्यावर गुंतवणूक केली.
DSP Mutual Fund ने त्यांच्या सप्टेंबर 2026 मधील 'Netra' रिपोर्टमध्ये म्यूचुअल फंडच्या प्रसिद्धी रिटर्न आणि प्रत्यक्ष गुंतवणूकदारांच्या हाती पडणारे पैसे यातील मोठी दरी समोर आणली आहे. सामान्यतः फंड हाऊस 'टाईम-वेटेड' रिटर्न दाखवतात, पण वैयक्तिक गुंतवणूकदारांचा अनुभव हा 'मनी-वेटेड' असतो, ज्यात त्यांच्या गुंतवणुकीच्या वेळेचा (Timing) मोठा परिणाम होतो.
स्मॉल-कॅपमधील फटका
रिपोर्टनुसार, मार्च 2013 ते जून 2020 या काळात स्मॉल-कॅप फंड्सनी 14.8% चा CAGR दिला. मात्र, या काळात गुंतवणूकदारांचे प्रत्यक्ष रिटर्न -1.6% इतके नकारात्मक होते. हा 16.4% चा फरक दर्शवतो की, बहुतांश गुंतवणूकदारांनी तेजीच्या काळात उशिरा प्रवेश केल्याने त्यांना नुकसानीचा सामना करावा लागला.
कामगिरीचा पाठलाग करणे (Performance Chasing) महागात
गुंतवणूकदारांच्या वर्तनावर प्रकाश टाकताना रिपोर्ट सांगतो की, जेव्हा एखादी सेक्टर चांगली कामगिरी करते, तेव्हाच सामान्य गुंतवणूकदार त्यात गर्दी करतात. स्मॉल-कॅपमध्ये ₹17,000 कोटी सुरुवातीच्या तेजीच्या काळात आले, पण त्याहून अधिक ₹27,000 कोटी बाजार कोसळत असताना (जानेवारी 2018 ते जून 2020) गुंतवले गेले. म्हणजे गुंतवणूकदारांनी महागड्या भावात खरेदी केली आणि नंतरच्या घसरणीचा फटका त्यांना सहन करावा लागला.
इतर सेक्टरमधील परिस्थिती
ही समस्या केवळ स्मॉल-कॅपपुरती मर्यादित नाही:
- टेक्नॉलॉजी फंड्स: जुलै 2019 ते जुलै 2026 दरम्यान 17% रिटर्न असताना गुंतवणूकदारांना फक्त 7.6% मिळाले.
- इन्फ्रास्ट्रक्चर फंड्स: या कॅटेगरीने 33.8% CAGR दिला, पण गुंतवणूकदारांचे प्रत्यक्ष रिटर्न केवळ 6.2% होते.
गुंतवणुकीचा योग्य मार्ग
बाजाराला 'टाईम' करण्याचा प्रयत्न करणे (Market Timing) धोकादायक ठरू शकते. रिपोर्ट सुचवतो की, केवळ मागील रिटर्न बघून गुंतवणूक करण्याऐवजी, शिस्तबद्ध गुंतवणूक (SIP) चालू ठेवणे हाच संपत्ती निर्माण करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे. मार्केटच्या चढ-उतारांकडे दुर्लक्ष करून सातत्य राखणे हेच दीर्घकालीन यशाचे गमक आहे.