इंडेक्स फंड निवडताना केवळ मार्केट साईज न पाहता सेक्टर कॉन्सेंट्रेशन आणि व्होलॅटिलिटीकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. नवीन आकडेवारीनुसार, Nifty 50, Next 50 आणि Nifty 500 या तिन्ही इंडेक्सची जोखीम 'व्हेरी हाय' (Very High) श्रेणीत येते.
इंडेक्स फंड निवडताना अनेक गुंतवणूकदार मोठी श्रेणी (broadest index) सुरक्षित मानतात, पण भारतीय शेअर बाजारातील वास्तव वेगळे आहे. NSE Indices च्या फेब्रुवारी 2026 च्या अहवालानुसार, Nifty 50, Nifty Next 50 आणि Nifty 500 हे तिन्ही इंडेक्स 'व्हेरी हाय' रिस्क कॅटेगरीमध्ये येतात.\n\n### Nifty 50 मधील जोखमीचे स्वरूप\nNifty 50 मध्ये देशातील 50 सर्वात मोठ्या कंपन्यांचा समावेश आहे, परंतु हा इंडेक्स पूर्णपणे संतुलित नाही. 31 जुलै 2026 पर्यंत, यात फायनान्शिअल सर्व्हिसेस क्षेत्राचे वजन 36.18% इतके होते. याचा अर्थ, जर बँकिंग किंवा फायनान्स क्षेत्रात घसरण झाली, तर संपूर्ण इंडेक्सवर त्याचा मोठा परिणाम होतो.\n\n### इंडेक्सचे रिस्क स्कोअर काय सांगतात?\nNSE Indices ने दिलेल्या आकडेवारीनुसार:\n* Nifty 50: रिस्क स्कोअर 5.33\n* Nifty Next 50: रिस्क स्कोअर 5.43\n* Nifty 500: रिस्क स्कोअर 5.60\n\nयावरून हे स्पष्ट होते की, जसा आपण ब्रॉड मार्केटकडे (Nifty 500) जातो, तशी जोखीम कमी होण्याऐवजी वाढते. याचे मुख्य कारण म्हणजे यामध्ये समाविष्ट असलेल्या मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप कंपन्यांची अस्थिरता (Volatility).\n\nगुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेतले पाहिजे की, जास्त विविधता म्हणजे कमी जोखीम असा अर्थ काढणे चुकीचे ठरेल. Nifty 50 हे दिग्गज कंपन्यांच्या कामगिरीवर अवलंबून आहे, तर Nifty 500 मध्ये लहान आणि कमी प्रस्थापित कंपन्यांचा समावेश असल्याने तिथे अधिक अस्थिरता पाहायला मिळते. त्यामुळे आपली गुंतवणूक ध्येयानुसार आणि रिस्क घेण्याच्या क्षमतेनुसार करणेच फायद्याचे ठरेल.