बजेटचा फटका आणि वाढलेला एसटीटी (STT)
अर्थसंकल्पातील घोषणांनंतर भारतीय शेअर बाजारात 2026 ची सुरुवात आव्हानात्मक राहिली आहे. गुंतवणूकदारांमध्ये वाढलेल्या चिंतेचे एक प्रमुख कारण म्हणजे फ्युचर्स अँड ऑप्शन्स (F&O) ट्रेड्सवरील सिक्युरिटीज ट्रान्झॅक्शन टॅक्स (STT) मध्ये झालेली वाढ. 1 एप्रिल 2026 पासून लागू झालेल्या या बदलांमुळे फ्युचर्स कॉन्ट्रॅक्ट्सवरील कर 0.02% वरून 0.05% पर्यंत वाढला आहे, तर ऑप्शन प्रीमियमवरील कर 0.10% वरून 0.15% झाला आहे. प्रति व्यवहार ही वाढ किरकोळ वाटत असली तरी, सक्रिय ट्रेडर्ससाठी, विशेषतः उच्च-फ्रिक्वेन्सी किंवा सट्टा धोरणे अवलंबणाऱ्यांसाठी व्यवहार खर्च लक्षणीयरीत्या वाढला आहे. या वाढलेल्या खर्चामुळे गुंतवणूकदार आता डेरिव्हेटिव्ह ट्रेड्सऐवजी अधिक वैविध्यपूर्ण आणि कमी अस्थिर असलेल्या गुंतवणूक पर्यायांकडे वळत आहेत.
मल्टी-अॅसेट फंडांचा वाढता प्रभाव: सोन्याचे भवितव्य काय?
सध्याच्या परिस्थितीत, मल्टी-अॅसेट अॅलोकेशन फंडांनी गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. इक्विटी, डेट आणि सोने-चांदीसारख्या कमोडिटीजमध्ये गुंतवणूक करणारे हे फंड डिसेंबर 2025 मध्ये सुमारे ₹7,426 कोटी निव्वळ इनफ्लोसह लक्षणीय ठरले. या श्रेणीतील फंडांचा एकूण एयूएम (AUM) ₹1.65 लाख कोटी पर्यंत पोहोचला आहे. विशेष म्हणजे, या फंडांनी गेल्या वर्षभरात जबरदस्त परतावा दिला आहे, सरासरी 19.42% (1-वर्षाचा) आणि 18.55% (3-वर्षांचा सीएजीआर). या कामगिरीचे मुख्य कारण म्हणजे 2025 मध्ये सोन्याने गाठलेली अभूतपूर्व तेजी, ज्यात सोन्याने 60% पेक्षा जास्त परतावा दिला. मात्र, आता सोन्याच्या बाबतीत चित्र बदलत आहे. फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला सोन्याच्या दरात मोठी घसरण झाली आहे, ज्यामुळे मल्टी-अॅसेट फंडांच्या सातत्यपूर्ण कामगिरीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
अग्रेसिव्ह हायब्रिड फंड्स: दीर्घकालीन स्थिरता आणि जोखीम व्यवस्थापन
मल्टी-अॅसेट फंड्स चर्चेत असले तरी, अग्रेसिव्ह हायब्रिड फंड्स दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी एक आकर्षक पर्याय म्हणून कायम आहेत. या फंडांमध्ये साधारणपणे 65-80% इक्विटीमध्ये आणि उर्वरित भाग डेटमध्ये गुंतवला जातो. हे फंड्स भांडवलाचे संरक्षण करतानाच वाढीचे उद्दिष्ट ठेवतात. ऐतिहासिकदृष्ट्या, अग्रेसिव्ह हायब्रिड फंडांनी निफ्टी 50 सारख्या शुद्ध इक्विटी निर्देशांकांपेक्षा चांगले रिस्क-अॅडजस्टेड रिटर्न्स दिले आहेत. आकडेवारीनुसार, या श्रेणीचा सरासरी शार्प रेशो सुमारे 1.50 आहे, तर स्टँडर्ड डेव्हिएशन सुमारे 9.99% आहे. निफ्टी 50 च्या तुलनेत ही अस्थिरता कमी आहे. 1-वर्षाचा सरासरी परतावा 7.28% असला तरी, 3-वर्षांचा 14.79% आणि 5-वर्षांचा 12.89% सीएजीआर दर्शवतो की संयम ठेवणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी हे फंड्स संपत्ती निर्माण करू शकतात. डिसेंबर 2025 मध्ये, अग्रेसिव्ह हायब्रिड फंडांमध्ये ₹1,514 कोटी निव्वळ इनफ्लो झाला, जो गुंतवणूकदारांचा या फंडांमधील सातत्यपूर्ण विश्वास दर्शवतो.
बदलत्या बाजारात धोरणात्मक गुंतवणूक
2026 मध्ये मल्टी-अॅसेट आणि अग्रेसिव्ह हायब्रिड फंडांमधील निवड गुंतवणूकदाराची जोखीम घेण्याची क्षमता आणि दीर्घकालीन उद्दिष्टांवर अवलंबून आहे. मल्टी-अॅसेट फंड्स इक्विटीतील घसरणीच्या काळात पोर्टफोलिओला आधार देऊ शकतात, परंतु त्यांची कामगिरी आता सोन्यासारख्या अस्थिर कमोडिटीजवर अधिक अवलंबून आहे. याउलट, अग्रेसिव्ह हायब्रिड फंड्स इक्विटी ग्रोथची क्षमता देतात, जी डेटमधील शिस्तबद्ध अॅलोकेशनसह नियंत्रित केली जाते. एफ अँड ओ (F&O) वरील एसटीटी (STT) मधील वाढीमुळे, उच्च-व्हॉल्यूम डेरिव्हेटिव्हवर अवलंबून असलेल्या धोरणांना आता अधिक खर्चिक ठरत आहे. या बदलामुळे, अल्पकालीन व्यापाराऐवजी मूलभूत वाढ आणि भांडवली नफ्यावर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या गुंतवणूक पद्धतींना प्रोत्साहन मिळत आहे, ज्यामुळे दीर्घकालीन संपत्ती निर्मितीला प्राधान्य देणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी अग्रेसिव्ह हायब्रिड फंडांचे महत्त्व वाढत आहे.