दिग्गज प्रोडक्शन हाऊस Yash Raj Films आणि Excel Entertainment ने आता थेट म्युझिक मार्केटमध्ये पाऊल ठेवले आहे. कंपन्यांनी 'Raah Records' आणि 'Excel Music' ही स्वतंत्र म्युझिक लेबल्स सुरू केली असून, याद्वारे ते आता चित्रपट संगीताच्या पलीकडे जाऊन स्वतःची म्युझिक मालमत्ता (Assets) निर्माण करणार आहेत.
भारतीय मनोरंजनाच्या क्षेत्रात मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. आतापर्यंत चित्रपट संगीतावर अवलंबून असलेली ही मोठी प्रोडक्शन हाऊसेस आता थेट म्युझिक स्ट्रीमिंगच्या वाढत्या मार्केटचा हिस्सा मिळवण्याच्या तयारीत आहेत. ऑगस्ट २०२६ मध्ये या दोन्ही कंपन्यांनी आपल्या नवीन म्युझिक लेबल्सची अधिकृत घोषणा केली आहे.
चित्रपट संगीताच्या पलीकडे व्यवसाय
आतापर्यंत भारतीय म्युझिक इंडस्ट्री प्रामुख्याने चित्रपटांच्या गाण्यांवर चालत होती. मात्र, आता हे बदलत आहे. या नवीन लेबल्सच्या माध्यमातून कंपन्या आता दीर्घकालीन 'इंटेलेक्चुअल प्रॉपर्टी' (IP) तयार करण्यावर भर देत आहेत, ज्यामुळे चित्रपटांच्या रिलीजशिवायही स्ट्रीमिंग प्लॅटफॉर्म्स आणि लाइव्ह इव्हेंट्सद्वारे कमाई करता येईल.
धोरणात्मक भागीदारी आणि मॉडेल
Excel Entertainment ने या क्षेत्रात भक्कम पाऊल टाकले आहे. जानेवारी २०२६ मध्ये Universal Music India ने Excel मधील ३०% हिस्सा खरेदी केला असून, ते आता जागतिक मार्केटिंग आणि वितरणासाठी धोरणात्मक भागीदार म्हणून काम करत आहेत. सप्टेंबर २०२६ मध्ये रिलीज झालेला 'मिर्झापूर: द मुव्ही'चा साउंडट्रॅक हे या नवीन धोरणाचे पहिले मोठे उदाहरण आहे.
दुसरीकडे, Yash Raj Films चे 'Raah Records' हे केवळ चित्रपटांच्या गाण्यांवर मर्यादित न राहता नवीन कलाकारांना संधी देण्यावर (Incubator) भर देत आहे. त्यांचा पहिला सिंगल्स 'जादुगरी' (Jaadugari) हे त्याचेच संकेत आहेत.
आव्हाने आणि स्पर्धा
हे नवीन मॉडेल जरी नवीन उत्पन्नाचे स्त्रोत निर्माण करत असले, तरी संगीत क्षेत्रात टिकून राहणे हे एक मोठे आव्हान आहे. यासाठी कलाकारांचे व्यवस्थापन आणि त्यांच्या मार्केटिंगसाठी मोठा खर्च करावा लागतो. म्युझिक स्ट्रीमिंगच्या मार्केटमध्ये आधीच अनेक दिग्गज कंपन्या असल्याने, या प्रोडक्शन हाऊसेसना आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण करण्यासाठी कसून मेहनत घ्यावी लागणार आहे.