२०२५ मध्ये भारतीय कलाकारांना मिळणाऱ्या रॉयल्टीमध्ये **२९%** वाढ झाली आहे. प्रादेशिक संगीताची जगभरात वाढलेली मागणी हे याचे मुख्य कारण असून, कलाकारांच्या एकूण कमाईपैकी **४०%** वाटा हा भारताबाहेरील श्रोत्यांकडून आला आहे.
जागतिक स्तरावर भारतीय गाण्यांचा दबदबा
स्ट्रिमिंग क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी Spotify Technology S.A. ने २०२५ वर्षासाठी भारतीय कलाकारांना केलेल्या रॉयल्टी पेमेंटमध्ये २९% वार्षिक वाढ नोंदवली आहे. विशेष म्हणजे, तेलगू, मराठी, बंगाली आणि मल्याळम भाषेतील गाण्यांना आता भारताबाहेरही मोठी मागणी आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, भारतीय कलाकारांच्या एकूण कमाईपैकी ४०% हिस्सा हा परदेशातील श्रोत्यांकडून आला आहे.
स्वतंत्र कलाकारांची प्रगती
या बदलामुळे भारतीय संगीत उद्योगाचे चित्र बदलत आहे. गेल्या वर्षभरात ₹१ कोटींहून अधिक कमावणाऱ्या स्वतंत्र भारतीय कलाकारांच्या संख्येत २१% वाढ झाली आहे. अल्गोरिदमच्या मदतीने स्थानिक संगीत थेट जागतिक श्रोत्यांपर्यंत पोहोचत असल्याने चित्रपट उद्योगावर आधारित अवलंबित्व कमी होत आहे.
गुंतवणुकीचा दृष्टिकोन आणि धोके
भारतीय गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे की, Spotify Technology S.A. हे केवळ NYSE (New York Stock Exchange) वर सूचीबद्ध आहे. भारतीय शेअर बाजारात (NSE/BSE) याचा थेट सहभाग नाही.
गुंतवणूकदारांसमोर काही प्रमुख आव्हाने आहेत:
- कमी ARPU: भारतात सबस्क्रिप्शनचे दर कमी असल्यामुळे प्रति युझर मिळणारा महसूल (Average Revenue Per User) पाश्चात्य देशांच्या तुलनेत कमी आहे.
- स्पर्धा: YouTube Music आणि JioSaavn सारख्या प्लॅटफॉर्मकडून असलेली तीव्र स्पर्धा.
- चलन जोखीम (Currency Risk): रुपया आणि डॉलरच्या दरातील चढ-उताराचा परिणाम गुंतवणुकीवर होऊ शकतो.
थोडक्यात, कंपनीला भारतात आपला ग्राहकवर्ग वाढवतानाच नफ्याचे प्रमाण टिकवून ठेवण्याचे कठीण संतुलन साधावे लागणार आहे.