कंपनीच्या आर्थिक स्थितीचे सखोल विश्लेषण
S Chand & Company Limited चे स्टँडअलोन (Standalone) आर्थिक निकाल चिंताजनक आहेत. डिसेंबर २०२५ मध्ये संपलेल्या तिसऱ्या तिमाहीत (Q3 FY26) कंपनीच्या महसुलात मागील वर्षाच्या तुलनेत ३४.३७% ची घट होऊन तो ₹२१७.४४ मिलियनवर आला आहे, जो मागील वर्षी ₹३३१.४१ मिलियन होता. महसुलातील या घसरणीमुळे कंपनीचा निव्वळ तोटा (Net Loss) मागील वर्षीच्या ₹१३७.७१ मिलियनवरून वाढून ₹१७२.९४ मिलियन झाला आहे. प्रति शेअर मिळकत (EPS) देखील (₹३.९१) वरून (₹४.९०) पर्यंत घसरली आहे.
एकत्रित (Consolidated) निकालांमध्येही चित्र फारसे वेगळे नाही. या तिमाहीत महसुलात किरकोळ १.२०% ची घट होऊन तो ₹९८९.५३ मिलियनवर आला, तर खर्चात मात्र ११.७३% ची वाढ होऊन तो ₹१,४५०.४५ मिलियनवर पोहोचला. यामुळे कंपनीचा एकत्रित निव्वळ तोटा ₹२८६.९८ मिलियन झाला, जो मागील वर्षी ₹२५५.७२ मिलियन होता. एकत्रित EPS (₹६.९९) वरून (₹७.९०) पर्यंत खालावला आहे.
जानेवारी ते डिसेंबर २०२५ या नऊ महिन्यांच्या काळातही हीच परिस्थिती कायम राहिली. स्टँडअलोन महसूल २२.७१% नी घसरून ₹८७१.८१ मिलियन झाला, तर निव्वळ तोटा ₹१९२.७६ मिलियन वरून ₹३३९.८४ मिलियनवर पोहोचला. एकत्रित महसुलात १.०७% ची वाढ होऊन तो ₹२,५०९.२२ मिलियन झाला, पण खर्च १०.५४% नी वाढल्यामुळे एकत्रित निव्वळ तोटा ₹८१३.३४ मिलियन वरून ₹९६३.५८ मिलियन झाला.
महत्त्वाचे निर्णय आणि धोरणात्मक पाऊले
या तिमाहीत कंपनीने नवीन कामगार कायद्यांच्या (Labour Codes) अंदाजित आर्थिक परिणामांसाठी ₹१३.८० मिलियन (स्टँडअलोन) आणि ₹१७.१९ मिलियन (एकत्रित) इतकी तरतूद (provision) केली आहे. हा एक अपवादात्मक खर्च मानला जात आहे.
कंपनीने दोन मोठी धोरणात्मक पाऊले उचलली आहेत:
- एका उपकंपनीमार्फत (New Saraswati House (India) Private Limited) SGD 1.50 मिलियन मध्ये CPD Singapore Education Services Pte. Limited चे १००% शेअर्स विकत घेतले आहेत. ही प्रक्रिया २९ जानेवारी २०२६ पर्यंत पूर्ण झाली आहे.
- Vikas Publishing House Private Limited ने आपल्या छपाई विभागाची (printing division) ₹५३० मिलियन मध्ये श्री श्यामलाल प्रिंटिंग प्रेस प्रायव्हेट लिमिटेड या उपकंपनीला स्लम्प सेल (Slump Sale) द्वारे विक्री केली आहे. ही विक्री १ ऑक्टोबर २०२५ पासून लागू आहे.
धोके आणि भविष्यातील वाटचाल
ऐतिहासिकदृष्ट्या, पुस्तकांच्या विक्रीमुळे जानेवारी ते मार्च या तिमाहीत कंपनीच्या व्यवसायात वाढ होते. मात्र, सद्यस्थिती पाहता महसुलातील सातत्यपूर्ण घट आणि वाढता तोटा चिंता वाढवणारा आहे. खर्च वाढणे आणि महसूल कमी होणे हे कंपनीसमोरील मोठे आव्हान आहे. हे धोरणात्मक निर्णय भविष्यात फायदेशीर ठरू शकतात, परंतु सध्या तरी कंपनी आर्थिक दबावाखाली असल्याचे दिसत आहे. गुंतवणूकदार पुढील तिमाहीच्या निकालांकडे आणि परिस्थिती सुधारते का याकडे लक्ष ठेवून असतील.