CII Big Picture Summit 2026 मध्ये JetSynthesys चे CEO Rajan Navani यांनी भारताच्या मीडिया क्षेत्रासाठी एक नवी दिशा स्पष्ट केली आहे. त्यांनी AI आणि भारताच्या सांस्कृतिक वारशाचा वापर करून जागतिक स्तरावर 'इंटेलेक्चुअल प्रॉपर्टी' (IP) निर्यात वाढवण्यावर भर दिला आहे.
CII Big Picture Summit 2026 मध्ये बोलताना Rajan Navani यांनी भारताला मीडिया आणि क्रिएटिव्ह इकॉनॉमीमध्ये जागतिक स्तरावर नेतृत्व मिळवून देण्याचा रोडमॅप मांडला. त्यांनी स्पष्ट केले की, केवळ सर्व्हिस प्रोव्हाइडर न राहता, भारताने स्वतःची IP (बौद्धिक संपदा) मालक म्हणून ओळख निर्माण करण्याची गरज आहे. तंत्रज्ञानाचा वापर करून क्रिएटिव्ह कल्पनांचे उत्पादनात रूपांतर करण्याची प्रक्रिया सोपी झाल्यास हे शक्य होणार आहे.
गेमिंग आणि डिजिटल एसेट्सवर भर
या रणनीतीमध्ये गेमिंग, ॲनिमेशन आणि इमर्सिव्ह स्पोर्ट्स अशा क्षेत्रांना प्राधान्य दिले जात आहे. पारंपरिक कंटेंट निर्मितीच्या तुलनेत या क्षेत्रांत नफा (Profit Margins) जास्त असतो, कारण कंपन्यांकडे त्यांच्या स्वतःच्या डिजिटल मालमत्तेचे मालकी हक्क असतात. यासाठी 'Indian Institute of Creative Technologies' (IICT) सारख्या संस्था केंद्र आणि राज्य सरकारच्या सहकार्याने कुशल मनुष्यबळ तयार करण्याचे काम करत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत धोके?
हे क्षेत्र भविष्यात मोठी झेप घेऊ शकत असले, तरी त्यात काही आव्हाने आहेत:
- अनिश्चितता: प्रत्येक प्रोजेक्ट यशस्वी होईलच याची खात्री देता येत नाही.
- नियामक बदल: AI संबंधित एथिक्स, डेटा प्रायव्हसी आणि कॉपीराईट नियम भविष्यात बदलू शकतात, ज्याचा थेट परिणाम मीडिया कंपन्यांच्या कमाईवर होऊ शकतो.
- कॅपिटल खर्च: नवीन गेमिंग आणि डिजिटल फॉरमॅट्स विकसित करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर भांडवल (Capital Expenditure) खर्च करावे लागते, ज्यामुळे अल्पकाळात कंपन्यांच्या मार्जिनवर दबाव येऊ शकतो.
Nazara Technologies सारख्या कंपन्या आधीच अशा प्रकारचे मॉडेल राबवत आहेत. भविष्यात सरकारी धोरणे आणि डिजिटल फॉरमॅट्सचे व्यापारीकरण (Monetization) या कंपन्यांच्या शेअरवर कसा परिणाम करते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.