भारतातील मायक्रोड्रामा अॅप्स आता केवळ नवीन युझर्स वाढवण्याऐवजी, पैसे मोजणाऱ्या सबस्क्राइबर्सवर लक्ष केंद्रित करत आहेत. पॉकेट एफएमच्या (Pocket FM) पॉकेट टीव्ही (Pocket TV) अॅपच्या बंद होण्यामुळे या क्षेत्रातील बदलती हवा स्पष्ट झाली आहे.
भारतातील मायक्रोड्रामा उद्योगात सध्या मोठा बदल घडत आहे. एकेकाळी केवळ करोडो युझर्स जोडण्यावर भर देणारी ही क्षेत्र आता अधिक शिस्तबद्ध होत आहे. सध्या या क्षेत्रात १० कोटी युझर्स आणि २५ कोटी अॅप डाउनलोड्सचा आकडा असला, तरी प्रत्यक्ष पैसे मोजणाऱ्या सबस्क्राइबर्सची संख्या खूप कमी आहे. यामुळेच कंपन्यांना आता मार्केटिंगचा खर्च कमी करावा लागत आहे.
व्यवसायाचे नवे वळण
मार्केटिंगवर भरमसाठ खर्च करून नवीन युझर्स मिळवणे आता तोट्याचे ठरत आहे. याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे Pocket FM ने त्यांचे ५ महिने जुने 'Pocket TV' अॅप बंद करण्याचा घेतलेला निर्णय. कंपनीने स्पष्ट केले की, केवळ डाउनलोड्स वाढवणे पुरेसे नसून, युझर्सना दीर्घकाळ टिकवून ठेवणे (Retention) हेच मुख्य आव्हान आहे.
'डार्क पॅटर्न' आणि नियमावलीचा दबाव
अनेक प्लॅटफॉर्म्सवर ऑटो-सबस्क्रिप्शन रिन्यूअल आणि कठीण कॅन्सलेशन प्रक्रियेबाबत (Dark Patterns) टीका होत आहे. अशा प्रकारामुळे ग्राहकांचा विश्वास कमी होत असून, регуलेटरच्या (Regulators) नजरेत हे व्यवसाय येत आहेत. आता शाश्वत वाढीसाठी ग्राहकांचा स्वेच्छेने मिळणारा प्रतिसाद महत्त्वाचा ठरत आहे.
मार्केटमध्ये मोठी स्पर्धा
आता हे क्षेत्र एकत्रीकरणाच्या (Consolidation) दिशेने जात आहे. Amazon MX Player, JioHotstar आणि Zee Entertainment सारखे बडे प्लेयर्स या क्षेत्रात उतरले आहेत. त्यांच्याकडे अफाट आर्थिक ताकद आणि प्रगत तंत्रज्ञान असल्याने, छोट्या प्लॅटफॉर्म्सना तग धरून राहणे कठीण होत आहे. आता या शर्यतीत केवळ तेच प्लॅटफॉर्म टिकतील, जे डाउनलोड्सच्या आकडेवारीपेक्षा प्रत्यक्ष महसूल देणाऱ्या सबस्क्राइबर्सवर लक्ष केंद्रित करतील.