भारतातील स्ट्रीमिंग प्लॅटफॉर्म्स आता कंटेंट धोरणात मोठा बदल करत आहेत. २०२६ मध्ये 'मायक्रो-ड्रामा' आणि 'के-ड्रामा'च्या प्रेक्षकांमध्ये ५० टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली असून, कमी खर्चात तरुणाईला आकर्षित करण्यासाठी कंपन्या आपला मोर्चा या शॉर्ट-फॉर्म कंटेंटकडे वळवत आहेत.
२०२६ मध्ये भारतातील ओव्हर-द-टॉप (OTT) स्ट्रीमिंग मार्केटमध्ये एक मोठा संरचनात्मक बदल दिसून येत आहे. Ormax Media च्या आकडेवारीनुसार, भारतीय प्रेक्षक आता लांब लचक मालिकांपेक्षा 'मायक्रो-ड्रामा', 'के-ड्रामा' आणि 'अ‍ॅनिमे' (Anime) कडे अधिक आकर्षित होत आहेत. २०२६ मध्ये मायक्रो-ड्रामाच्या प्रेक्षकांमध्ये ५०%, के-ड्रामामध्ये ४८% आणि अ‍ॅनिमेमध्ये ३२% वाढ नोंदवण्यात आली आहे. सुमारे ६६४ दशलक्ष भारतीय प्रेक्षक आता पारंपरिक कंटेंटऐवजी शॉर्ट-फॉर्म आणि हाय-एंगेजमेंट मनोरंजनाला पसंती देत आहेत.
गुंतवणुकीचे गणित आणि बदलती रणनीती
या बदलामागील मुख्य कारण म्हणजे 'कॉस्ट एफिशियन्सी'. एका मायक्रो-ड्रामा एपिसोडचा निर्मिती खर्च साधारणपणे ₹२०,००० ते ₹५०,००० च्या दरम्यान असतो, तर एका सामान्य OTT ओरिजिनल मालिकेसाठी सरासरी ₹२५ लाख खर्च येतो. हा मोठा फरक पाहता, प्लॅटफॉर्म्स आता मिड-टियर लांब मालिकांवरील खर्च कमी करत आहेत. २०२५ मध्ये अशा मालिकांच्या निर्मितीत १३% घट झाली आहे.
भविष्यातील संधी
मायक्रो-ड्रामा मार्केट FY26 मधील ₹२,३०० कोटींवरून FY32 पर्यंत ₹२३,५०० ते ₹२५,५०० कोटींपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. Zee Entertainment आणि Netflix सारख्या दिग्गज कंपन्या आता आपल्या लायब्ररीमध्ये अशा स्वस्त आणि प्रभावी कंटेंटचा समावेश करत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी धोके आणि आव्हाने
हा बदल सोपा नाही. स्ट्रीमिंग प्लॅटफॉर्म्सना आता केवळ सबस्क्रिप्शनवर अवलंबून न राहता, जाहिरातींवर आधारित (Hybrid Model) उत्पन्नाचा विचार करावा लागणार आहे. वाढती स्पर्धा आणि नवीन मायक्रो-ड्रामा अ‍ॅप्सच्या आगमनामुळे कंटेंट एक्विझिशन आणि युजर रिटेन्शनचा खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. आगामी तिमाहींमध्ये कंपन्यांचे प्रॉफिट मार्जिन आणि जाहिरातींतून येणारे उत्पन्न यावर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष असणे गरजेचे आहे.