जून २०२६ पासून BARC रेटिंग बंद असल्याने मीडिया क्षेत्रात मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. त्यावर उपाय म्हणून GTPL Hathway आता सेट-टॉप बॉक्सच्या 'रिटर्न-पाथ-डेटा' (RPD) द्वारे प्रेक्षकांचा कल मोजण्याचा प्रयत्न करत आहे.
RPD ॲनालिटिक्सकडे वाटचाल
जून २०२६ पासून अधिकृत ब्रॉडकास्ट ऑडियन्स रिसर्च कौन्सिल (BARC) रेटिंगला स्थगिती मिळाल्यामुळे भारतीय मीडिया विश्वात एक मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. यावर उपाय म्हणून आता केबल आणि डिस्ट्रिब्युशन प्लॅटफॉर्म्सनी सेट-टॉप बॉक्समधील Return-Path-Data (RPD) कडे मोर्चा वळवला आहे.
GTPL Hathway ने या क्षेत्रात पुढाकार घेत TAM India सोबत भागीदारी केली आहे. सुरुवातीला १०,००० सेट-टॉप बॉक्सेसवर सुरू असलेला हा प्रयोग आता ५०,००० बॉक्सेसपर्यंत वाढवण्याची कंपनीची योजना आहे. पारंपारिक 'पीपल-मीटर' पद्धतीपेक्षा ही पद्धत अधिक व्यापक आहे, कारण ती प्रत्येक कनेक्टेड डिव्हाइसकडून रिअल-टाइम डेटा गोळा करते.
आव्हाने आणि मर्यादा
जरी ही तंत्रज्ञान प्रणाली अंतर्गत वापरासाठी प्रभावी वाटत असली, तरी ती संपूर्ण उद्योगासाठी एक प्रमाणभूत (Standard) साधन बनण्यामध्ये अनेक अडथळे आहेत. मुख्य समस्या म्हणजे 'डेमोग्राफिक' डेटाची कमतरता. पारंपारिक पद्धतीत वय, लिंग आणि उत्पन्नाचा स्तर यांसारखी माहिती मिळते, जी जाहिरातदारांसाठी महत्त्वाची असते. RPD मध्ये केवळ चॅनल ॲक्टिव्हिटी दिसते, वैयक्तिक प्रेक्षकांचा सखोल डेटा नाही.
यापूर्वी Airtel Digital TV आणि DEN Networks ने अशा प्रकारचे प्रयोग केले होते, परंतु डेटा शेअरिंग आणि पायाभूत सुविधांच्या खर्चामुळे ते यशस्वी होऊ शकले नाहीत. माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाच्या २०२६ च्या मार्गदर्शक तत्त्वांमुळे या तंत्रज्ञानाला गती मिळत असली, तरी जोपर्यंत एक एकसमान (Standardized) पद्धत विकसित होत नाही, तोपर्यंत हे केवळ प्लॅटफॉर्मपुरते मर्यादित राहण्याची शक्यता जास्त आहे.