Anthropic सोबत झालेल्या **$1.5 बिलियन**च्या कॉपीराइट सेटलमेंटमध्ये मोठा गोंधळ निर्माण झाला आहे. अनेक प्रकाशक आणि साहित्यिक एजंट लेखकांच्या हक्काच्या पैशांवर चुकीच्या पद्धतीने दावा करत असल्याने लेखकांमध्ये संताप आहे.
पेमेंटमधील गडबड आणि वाद
कोर्टाच्या निर्णयानुसार, प्रत्येक पायरेटेड पुस्तकासाठी $3,000 चे नुकसान भरपाई पॅकेज ठरवण्यात आले आहे. यामध्ये सध्या बाजारात असलेल्या पुस्तकांसाठी लेखक आणि प्रकाशक यांच्यात 50/50 टक्के असा वाटा ठरला आहे. मात्र, ज्या लेखकांकडे स्वतःच्या पुस्तकांचे पूर्ण अधिकार आहेत, त्यांना 100% रक्कम मिळणे अपेक्षित आहे. तरीही अनेक प्रकाशक या अधिकारांकडे दुर्लक्ष करून पूर्ण रक्कमेवर दावा सांगत आहेत.
एजंट्सची मनमानी
काही साहित्यिक एजन्सीजही या प्रकरणाचा फायदा घेत आहेत. ज्यांचा या सेटलमेंटशी कायदेशीर संबंध नाही, अशा एजन्सीज लेखकांच्या मोबदल्यातून 15% ते 25% कमिशनची मागणी करत आहेत, ज्यामुळे लेखकांना मोठा आर्थिक फटका बसत आहे.
सिस्टिममधील त्रुटी
ही केवळ तांत्रिक चूक नसून, पब्लिशिंग इंडस्ट्रीतील डेटा मॅनेजमेंटमधील मोठी त्रुटी समोर आली आहे. लेखकांना त्यांचे पूर्ण पैसे मिळवण्यासाठी 10 ऑगस्ट 2022 पूर्वीचे अधिकार (Rights Reversion) सिद्ध करावे लागत आहेत. यासाठी त्यांना सेटलमेंट पोर्टलवर जाऊन स्वतः तक्रार नोंदवावी लागत आहे, ज्यामुळे लेखकांवर प्रशासकीय कामाचा अतिरिक्त ताण पडत आहे.
भविष्यातील धोके
जनरेटिव्ह एआयच्या काळात इंटेलेक्चुअल प्रॉपर्टी (IP) व्यवस्थापन किती कठीण आहे, हे या वादातून स्पष्ट झाले आहे. Anthropic ला इतर अनेक कायदेशीर लढायांचा सामना करावा लागत आहे, ज्यामुळे या क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांसाठी जोखीम कायम आहे. आगामी काळात अशा सेटलमेंटमध्ये पारदर्शकता आणण्यासाठी तंत्रज्ञानावर आधारित राइट्स मॅनेजमेंट सिस्टिमची गरज असल्याचे तज्ज्ञ सांगत आहेत.
