ऐतिहासिक करार: Royal Challengers Bengaluru आता नव्या हाती
United Spirits Ltd., जी ग्लोबल स्पिरिट्स कंपनी Diageo च्या मालकीची आहे, तिने आपली इंडियन प्रीमियर लीग (IPL) मधील फ्रेंचायझी, Royal Challengers Bengaluru (RCB), ₹16,660 कोटी (सुमारे $1.8 बिलियन) मध्ये विकण्याची अंतिम प्रक्रिया पूर्ण केली आहे. Aditya Birla Group च्या नेतृत्वाखालील एका मोठ्या ग्रुपने ही खरेदी केली आहे, ज्यामध्ये Times of India Group, ग्लोबल इन्व्हेस्टमेंट फर्म Blackstone आणि David Blitzer च्या Bolt Ventures यांचाही समावेश आहे. हा एक अत्यंत मोठा सौदा असून, जगभरातील स्पोर्ट्स फ्रेंचायझींच्या इतिहासातील आणि वेगाने वाढणाऱ्या IPL मधील हा एक उच्चांकी व्यवहार आहे. नियामक मंडळाची मंजुरी मिळाल्यानंतर हा व्यवहार पूर्ण होईल.
Diageo ची रणनीती: 'नॉन-कोअर' मालमत्ता विकण्याचा निर्णय
Diageo आपल्या व्यवसायाला सोपे करून प्रीमियम स्पिरिट्सवर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहे. RCB ला 'नॉन-कोअर' (Non-Core) मालमत्ता मानून विकण्याचा निर्णय हा त्यांच्या जागतिक ब्रँड पोर्टफोलिओच्या पुनर्मूल्यांकनाचा भाग आहे. United Spirits ही टीम 2008 पासून चालवत होती आणि 2012 मध्ये Diageo च्या अधिपत्याखाली आली होती, त्यावेळी हा सौदा £1.28 बिलियन ($1.75 बिलियन) चा होता. आता कंपनी या क्रिकेट फ्रेंचायझीमधून बाहेर पडत आहे.
खरेदीदार कन्सोर्टियम: मोठे आर्थिक पाठबळ
RCB खरेदी करणाऱ्या कन्सोर्टियममध्ये मोठे आर्थिक पाठबळ आणि गुंतवणुकीचा व्यापक अनुभव असलेले सदस्य आहेत. Aditya Birla Group ही 42 देशांमध्ये व्यवसाय करणारी आणि $70 बिलियन वार्षिक महसूल असलेली भारतीय बहुराष्ट्रीय कंपनी आहे. Blackstone सारखी ग्लोबल इन्व्हेस्टमेंट फर्म आणि David Blitzer सारखे अनुभवी स्पोर्ट्स गुंतवणूकदार यांचा अनुभव या डीलसाठी महत्त्वाचा ठरेल.
IPL मार्केटसमोरील नवीन आव्हाने
ही डील अशा वेळी होत आहे जेव्हा IPL मार्केटमध्ये नवीन बदल दिसून येत आहेत. मीडिया डील्स आणि चाहत्यांच्या प्रचंड पाठिंब्यामुळे IPL फ्रेंचायझींच्या किमतीत मोठी वाढ झाली असली, तरी आता या वाढीचा वेग मंदावण्याची शक्यता आहे. Media Partners Asia च्या एका अहवालानुसार, 2028-32 या काळासाठी IPL मीडिया राइट्सची किंमत $5.4 बिलियन वर स्थिर राहू शकते. लीगमध्ये सामन्यांची संख्या वाढून 94 होणार असल्याने प्रति गेम व्हॅल्यू कमी होऊ शकते. यामुळे फ्रेंचायझींना प्रायोजकत्व (Sponsorship) आणि इतर मार्गांनी उत्पन्न वाढवण्याचे आव्हान असेल.
$1.8 बिलियनच्या मूल्यावर प्रश्नचिन्ह?
$1.8 बिलियन हे RCB साठी खूप मोठे मूल्य असले तरी, ही डील योग्य आहे का, यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. IPL फ्रेंचायझींचे उत्पन्नाचे मुख्य स्त्रोत मीडिया राइट्स आहेत, ज्यांची वाढ अपेक्षेपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता आहे. याचा अर्थ असा की, जाहिरात क्षेत्रातील वाढ मंदावल्यास आणि इतर नियमांमुळे फ्रेंचायझींना इतर मार्गांनी उत्पन्न मिळवणे अधिक आव्हानात्मक ठरू शकते. Rajasthan Royals सारख्या इतर IPL फ्रेंचायझींसाठी $1.1-1.4 बिलियन च्या आसपास बोली लागल्याचेही समोर आले आहे. कन्सोर्टियमचे मजबूत आर्थिक पाठबळ आणि गुंतवणुकीचा अनुभव त्यांना भविष्यातील आव्हानांना तोंड देण्यासाठी आणि मीडिया राइट्सच्या पलीकडे उत्पन्न मिळवण्यासाठी मदत करू शकतो.