सप्टेंबर २०२६ मध्ये ४३ कंपन्यांनी SME IPO द्वारे १,७०२ कोटी रुपये उभे केले, मात्र आता शेअर बाजारात 'सोपे पैसे' मिळवण्याचे दिवस मागे पडत आहेत. आता निम्म्याहून अधिक शेअर्स त्यांच्या इश्यू प्राईसपेक्षा खाली ट्रेड करत असल्याने गुंतवणूकदार आता कंपनीच्या आर्थिक आरोग्यावर अधिक लक्ष केंद्रित करत आहेत.
भारतीय SME IPO मार्केटमध्ये सध्या एक मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. सप्टेंबर २०२६ मध्ये NSE Emerge आणि BSE SME प्लॅटफॉर्मवर ४३ कंपन्यांनी आपले IPO आणले आणि त्यातून ₹१,७०२ कोटी जमा केले. मात्र, वर्षाच्या सुरुवातीला असलेला उत्साह आता मावळला असून मार्केटमध्ये सावधगिरीचे वातावरण आहे. आता गुंतवणूकदार पहिल्या दिवशी मिळणाऱ्या मोठ्या लिस्टिंग गेन्सच्या मागे धावण्याऐवजी कंपनीच्या व्यवसायाची गुणवत्ता तपासण्याला प्राधान्य देत आहेत.
खराब कामगिरीमुळे गुंतवणूकदारांची सावधगिरी
२०२६ मध्ये लिस्ट झालेल्या जवळपास ५०% SME शेअर्स सध्या त्यांच्या इश्यू प्राईसपेक्षा खाली व्यवहार करत आहेत. या खराब कामगिरीमुळे नवीन येणाऱ्या कंपन्यांच्या व्हॅल्यूएशनवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. सध्या सरासरी लिस्टिंग गेन हा अवघ्या ३% वर आला आहे, ज्यावरून स्पष्ट होते की सुरुवातीच्या महिन्यांतील 'स्पेक्ट्युलेशन' आता कमी झाले आहे.
कडक नियम आणि बदलाची गरज
एक्सचेंजेस आणि रेगुलेटर्सनी आता कंपन्यांच्या एन्ट्रीसाठी नियम कडक केले आहेत. कंपनीचा आकार आणि नफा (Profitability) यावर अधिक भर दिला जात आहे, जेणेकरून कमकुवत बिझनेस मॉडेल असलेल्या कंपन्यांना दूर ठेवता येईल. २०२६ मध्ये आतापर्यंत ३१ कंपन्यांनी SME प्लॅटफॉर्मवरून मुख्य बोर्डावर (Mainboard) यशस्वीपणे स्थलांतर केले आहे, जे या प्लॅटफॉर्मची विश्वासार्हता वाढवत आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी सल्ला
SME शेअर्समध्ये लिक्विडिटीची (Liquidity) समस्या असल्याने यात मोठी रिस्क असते. गुंतवणूक करताना कंपनीचा प्रॉफिट ग्रोथ, कर्जाचे व्यवस्थापन आणि मॅनेजमेंटने दिलेली आश्वासने पूर्ण करण्याची क्षमता यावर बारकाईने लक्ष ठेवणे आता अनिवार्य झाले आहे. लिसटिंग डेच्या उत्साहापेक्षा कंपनीचा दीर्घकालीन परफॉर्मन्सच आता गुंतवणुकीचा खरा आधार ठरणार आहे.