भारतीय शेअर बाजारात सध्या IPO ची मोठी लाट आली आहे. एकूण **130** कंपन्यांकडे SEBI ची मंजुरी असून, **₹3.86 लाख कोटींचा** निधी उभारण्याची तयारी सुरू आहे. गुंतवणूकदारांसाठी हा नवीन संधींचा काळ असला तरी, बाजारातील तरलता (Liquidity) आणि व्हॅल्यूएशन तपासूनच निर्णय घेणे महत्त्वाचे ठरेल.
प्राथमिक बाजाराचा विस्तार
भारतीय प्राथमिक बाजारात (Primary Market) मोठा बदल दिसून येत आहे. चालू वर्षात आतापर्यंत 84 कंपन्यांनी ₹1.10 लाख कोटी उभारले आहेत, परंतु आता आगामी IPO चा आकडा ₹3.86 लाख कोटींवर पोहोचला आहे. कंपन्या आपल्या विस्तार योजनांसाठी भांडवल उभारणीवर विशेष भर देत आहेत.
बाजार सज्जतेचे गणित
सध्याच्या आकड्यांनुसार, बाजारात दोन प्रकारची आवक पाहायला मिळेल. पहिली म्हणजे, 130 कंपन्यांना SEBI कडून हिरवा कंदील मिळाला असून त्या ₹2.43 लाख कोटी उभे करणार आहेत. दुसरीकडे, 75 कंपन्यांनी अद्याप कागदपत्रे (DRHP) दाखल केली असून त्यांच्याकडून ₹1.44 लाख कोटींची मागणी आहे. 'असोसिएशन ऑफ इन्व्हेस्टमेंट बँकर्स ऑफ इंडिया'च्या मते, आर्थिक वातावरण स्थिर राहिल्यास येत्या काही तिमाहींमध्ये नवीन लिस्टिंग्सचा ओघ कायम राहील.
गुंतवणूकदारांनी काय खबरदारी घ्यावी?
जेव्हा बाजारात एकाच वेळी अनेक IPO येतात, तेव्हा बाजारातील उपलब्ध भांडवलावर दबाव येतो. संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा प्रतिसाद (Oversubscription) आतापर्यंत चांगला राहिला असला तरी, किरकोळ गुंतवणूकदारांनी केवळ नावावर न जाता कंपनीचे बिझनेस मॉडेल आणि फायनान्शिअल हेल्थ तपासणे आवश्यक आहे. जास्त किमतीला आलेले शेअर्स लिस्टिंगनंतर घसरण्याची शक्यता नाकारता येत नाही, त्यामुळे 'व्हॅल्यूएशन' कडे बारकाईने लक्ष द्या.