जानेवारी ते ऑक्टोबर २०२६ दरम्यान भारतीय कंपन्यांनी १०९ IPO द्वारे तब्बल **₹१.५८ लाख कोटी** उभे केले आहेत. आता आणखी २५२ कंपन्या **₹४.५ लाख कोटी** जमा करण्याच्या तयारीत असल्याने बाजारात मोठी गर्दी दिसून येत आहे.
भारतीय प्रायमरी मार्केटसाठी २०२६ हे वर्ष अत्यंत तेजीत गेले आहे. वर्षाच्या पहिल्या तिमाहीत केवळ ₹३,७९४ कोटींची उभारणी झाली होती, मात्र त्यानंतर बाजाराने घेतलेली भरारी थक्क करणारी आहे. ऑक्टोबरअखेरपर्यंत १०९ मेनबोर्ड IPO मधून एकूण ₹१.५८ लाख कोटी जमा झाले असून, यात 'Jio Platforms' च्या लिस्टिंगचा मोठा वाटा आहे. केवळ ऑक्टोबर महिन्यातच ₹४४,४५० कोटींची विक्रमी उभारणी झाली.
गुंतवणुकीचा परतावा आणि उत्साह
सेकंडरी मार्केटमध्ये विदेशी गुंतवणूकदारांकडून (FPI) विक्रीचा दबाव असतानाही, प्रायमरी मार्केटमध्ये देशांतर्गत गुंतवणूकदार आणि रिटेल गुंतवणूकदारांनी मोठी साथ दिली आहे. सध्याच्या सायकलमध्ये ६४ IPO नी सरासरी १९% लिस्टिंग गेन्स दिले आहेत. विशेष म्हणजे, ESDS Software Solution, Tempsens Instruments आणि SS Retail यांसारख्या कंपन्यांनी लिस्टिंगच्या दिवशी ८०% ते १०९% पर्यंत बंपर परतावा देऊन गुंतवणूकदारांना मालामाल केले आहे.
सावधगिरीची घंटा: ४.५ लाख कोटींचे 'ओव्हरसप्लाय' संकट?
येणाऱ्या काळात २५२ कंपन्या आयपीओच्या रांगेत आहेत, ज्यांच्या माध्यमातून ₹४.५ लाख कोटी उभे केले जाणार आहेत. यामध्ये १२२ कंपन्यांना SEBI कडून मंजुरी मिळाली असून, त्याद्वारे ₹२.२ लाख कोटी बाजारात येणे अपेक्षित आहे. उर्वरित १३० कंपन्यांनी कागदपत्रे (DRHP) दाखल केली आहेत.
इतक्या मोठ्या प्रमाणात शेअर्स बाजारात आल्यास लिक्विडिटीवर (Liquidity) ताण येऊ शकतो. जर सर्व कंपन्या एकाच वेळी लिस्ट झाल्या, तर सबस्क्रिप्शन लेव्हल्स आणि लिस्टिंग गेन्सवर परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. तसेच, अनेक कंपन्यांच्या SEBI मंजुरीची मुदत संपत असल्याने त्यांना पुन्हा अर्ज करण्याची वेळ येऊ शकते. गुंतवणूकदारांनी आता कंपन्यांचे व्हॅल्युएशन आणि मार्केटमधील सप्लाय यांचा समतोल पाहूनच गुंतवणुकीचा निर्णय घेणे हिताचे ठरेल.