भारतीय शेअर बाजारात आयपीओची मोठी धूम पाहायला मिळत आहे. ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत ९६ कंपन्यांनी एकूण **₹१.१ लाख कोटींहून अधिक** रक्कम उभी केली आहे. मात्र, जागतिक अस्थिरता आणि परदेशी गुंतवणूकदारांच्या विक्रीचा दबाव वाढल्याने गुंतवणूकदारांना सावध राहण्याची गरज आहे.
भारतीय प्राथमिक बाजारपेठ सध्या कमालीच्या सक्रिय टप्प्यात आहे. ऑक्टोबर २०२६ च्या मध्यापर्यंत तब्बल ९६ मेनबोर्ड आयपीओच्या माध्यमातून कंपन्यांनी ₹१.१ लाख कोटींहून अधिक निधी गोळा केला आहे. बाजारातील अस्थिरता असूनही कंपन्यांचा भांडवल उभारणीकडे असलेला कल कायम आहे.
क्षेत्रांनुसार स्थिती आणि आगामी लिस्टिंग
सध्या आर्थिक सेवा आणि औद्योगिक कंपन्यांचा बाजारावर दबदबा आहे. आगामी काळात ही गर्दी वाढण्याची शक्यता असून, सप्टेंबर २०२६ अखेरपर्यंत सुमारे २३७ कंपन्यांनी आयपीओ आणण्याचे संकेत दिले आहेत, ज्यातून ₹४.४८ लाख कोटींचा निधी उभा केला जाऊ शकतो. यामध्ये सर्वांचे लक्ष Jio Platforms च्या संभाव्य लिस्टिंगकडे लागले आहे, ज्यातून ₹३६,००० कोटी ते ₹३८,००० कोटींपर्यंत निधी उभा राहण्याची शक्यता आहे.
गुंतवणूकदारांसमोरील धोके आणि मार्केट व्होलॅटिलिटी
बाजारातील वाढत्या उत्साहसोबतच गुंतवणूकदारांची चिंताही वाढली आहे. इराणमधील भू-राजकीय तणावामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FPIs) भारतीय बाजारातून मोठ्या प्रमाणावर पैसा काढून घेतल्याने दुय्यम बाजारात (Secondary Market) घसरण झाली आहे. याचा फटका आयपीओच्या किंमतींनाही बसत आहे. अनेक कंपन्यांचे शेअर्स लिस्टिंगनंतर इश्यू प्राईसच्या खाली व्यवहार करत आहेत.
शिवाय, अनेक कंपन्या आता 'Offer for Sale' (OFS) वर अधिक भर देत आहेत, जिथे प्रमोटर्स स्वतःचा हिस्सा विकून बाहेर पडत आहेत. त्यामुळे कंपनीच्या व्यवसायाच्या विस्तारासाठी प्रत्यक्षात नवीन भांडवल किती उपलब्ध होते, हे तपासणे महत्त्वाचे ठरत आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात ठेवावे?
येणारे काही महिने भारतीय आयपीओ मार्केटसाठी कसोटीचे ठरणार आहेत. गुंतवणूकदारांनी केवळ आयपीओच्या आकारावर न जाता कंपनीचे फंडामेंटल्स, ओएफएसचे प्रमाण आणि व्हॅल्युएशन या गोष्टींचे विश्लेषण करणे आवश्यक आहे. जागतिक बाजारातील घडामोडींचा विचार करता, कंपनीचे पोस्ट-लिस्टिंग प्रदर्शन हेच भविष्यातील आयपीओच्या वेगावर परिणाम करेल.