संवत २०८२ हे वर्ष भारतीय IPO मार्केटसाठी ऐतिहासिक ठरले असून, कंपन्यांनी विक्रमी **₹२.१२ लाख कोटी** उभारले आहेत. Jio Platforms आणि NSE च्या मोठ्या लिस्टिंगमुळे हे शक्य झाले असले, तरी आता गुंतवणूकदारांचा कल बदलत आहे.
भारतीय प्राथमिक बाजारासाठी संवत २०८२ हे वर्ष एक मैलाचा दगड ठरले आहे. वर्षभरात १२९ कंपन्यांनी बाजारातून भांडवल उभे केले, ज्यातून एकूण ₹२.१२ लाख कोटी जमा झाले. घरगुती आणि संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा मोठा सहभाग या काळात दिसून आला.
प्रमुख IPO आणि कामगिरी
या विक्रमी कामगिरीत दोन मोठ्या नावांचा वाटा सिंहाचा आहे. Jio Platforms ने ₹३०,२१३ कोटी आणि National Stock Exchange (NSE) ने ₹२२,५६१.५७ कोटी जमा करत मार्केटला मोठी गती दिली. या दोन कंपन्यांनी मिळून एकूण निधीच्या सुमारे ३०% हिस्सा उचलला. याशिवाय, ८९ कंपन्यांनी पहिल्या दिवशी त्यांच्या इश्यू प्राईसच्या बरोबरीने किंवा त्याहून अधिक दराने व्यापार केला, ज्यातून सरासरी १४.२९% लिस्टिंग गेन मिळाला.
गुंतवणूकदारांची बदललेली रणनीती
सुरुवातीच्या काळात केवळ लिस्टिंग गेनसाठी गुंतवणूक करणाऱ्यांची संख्या जास्त होती. मात्र, वर्षाच्या उत्तरार्धात गुंतवणूकदारांनी 'व्हॅल्यूएशन' आणि 'कंपनीचा नफा' यावर लक्ष केंद्रित करण्यास सुरुवात केली आहे. ज्या कंपन्यांनी अत्यंत महागड्या किमतीत शेअर्स लाँच केले, त्यांना आता गुंतवणूकदारांच्या रोषाला सामोरे जावे लागत आहे. त्यामुळे भविष्यात केवळ नावावर नव्हे, तर कंपनीच्या आर्थिक मजबुतीवर भर देण्याचे संकेत मिळत आहेत.
SME मार्केटमधील उत्साह
SME सेगमेंटमध्येही मोठी हालचाल दिसली असून २३८ कंपन्यांनी ₹१०,५११ कोटी उभे केले आहेत. मात्र, या सेगमेंटमध्ये अधिक जोखीम आणि कमी लिक्विडिटी असल्याने गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे गरजेचे आहे.
भविष्यातील चित्र
नोव्हेंबर २०२६ च्या सुरुवातीपर्यंत ११६ कंपन्यांकडे SEBI ची मंजुरी आहे, ज्यांच्या माध्यमातून ₹१.९९ लाख कोटी उभे केले जाऊ शकतात. याव्यतिरिक्त १२२ कंपन्यांचे ड्राफ्ट कागदपत्रे दाखल आहेत. गुंतवणूकदारांनी आता केवळ ग्रे मार्केट प्रीमिअमवर अवलंबून न राहता, कंपनीच्या गव्हर्नन्स आणि ट्रॅक रेकॉर्डची सखोल तपासणी करणे आवश्यक आहे.