Gemini Edibles & Fats India Ltd (GEF), 'Freedom' खाद्यतेलाच्या ब्रँडची मालक कंपनी, लवकरच IPO बाजारात आणणार आहे. कंपनीने यासाठी SEBI कडे ड्राफ्ट पेपर दाखल केले आहेत. मात्र, हा IPO पूर्णपणे 'Offer for Sale' (OFS) स्वरूपाचा आहे, म्हणजेच कंपनीला IPO मधून कोणताही निधी मिळणार नाही. सर्व पैसे विद्यमान शेअरहोल्डर्सना मिळतील.
'Freedom' तेल कंपनी IPO आणणार
'Freedom' खाद्यतेल ब्रँडसाठी प्रसिद्ध असलेली Gemini Edibles & Fats India Ltd (GEF) ही कंपनी आता शेअर बाजारात प्रवेश करण्याची तयारी करत आहे. कंपनीने सुरुवातीच्या सार्वजनिक विक्रीसाठी (IPO) सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) कडे ड्राफ्ट रेड हेरिंग प्रॉस्पेक्टस (DRHP) सादर केले आहे. हैदराबादस्थित या कंपनीने यापूर्वी २०२१ मध्ये IPO आणण्याचा प्रयत्न केला होता, मात्र तो सेबीच्या नियमांमुळे थांबवण्यात आला होता.
IPO पूर्णपणे 'Offer for Sale' (OFS)
सध्याच्या प्रस्तावित IPO मध्ये एकूण 4.115 कोटी इक्विटी शेअर्स 'Offer for Sale' (OFS) द्वारे विकले जातील. यामध्ये Black River Food 2 Pte. Ltd., Investment and Commercial Enterprise Pte. Ltd., Alka Chowdhry आणि Golden Agri International Enterprises Pte. Ltd. सारखे प्रमुख गुंतवणूकदार आपले शेअर्स विकणार आहेत. विशेष म्हणजे, हा IPO पूर्णपणे OFS असल्याने, IPO मधून मिळणारी सर्व रक्कम केवळ शेअर विकणाऱ्या विद्यमान शेअरहोल्डर्सना मिळेल. कंपनीला यातून कोणताही नवीन निधी मिळणार नाही, त्यामुळे कंपनीच्या व्यवसायात किंवा विस्तारात याचा थेट फायदा होणार नाही.
कंपनीची आर्थिक कामगिरी
आर्थिक वर्ष २०२२-२६ (March 31, 2026) पर्यंत, Gemini Edibles & Fats ने ₹12,650 कोटी महसूल नोंदवला आहे. कंपनीचा EBITDA (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization) सुमारे ₹794 कोटी राहिला आहे. कंपनीच्या ब्रँडेड रिटेल सेगमेंटमध्ये चांगली वाढ दिसून येत आहे. FY20 ते FY25 या काळात कंपनीच्या ब्रँडेड सेगमेंटची CAGR (Compound Annual Growth Rate) 20.5% होती, जी एकूण ब्रँडेड खाद्यतेल बाजाराच्या 10.1% वाढीपेक्षा जास्त आहे.
कंपनीचे कामकाज आणि जोखीम
GEF कंपनीचे उत्पादन युनिट्स आंध्र प्रदेशात (कृष्णापट्टणम आणि काकीनाडा) आहेत, तर ओडिशा येथे पॅकेजिंग युनिट आहे. कंपनीचे वितरण जाळे मोठे असून त्यात 62 वेअरहाउसेस आणि 1,600 पेक्षा जास्त डिस्ट्रिब्युटर्सचा समावेश आहे. कंपनी सनफ्लॉवर, राईस ब्रॅन, मोहरी आणि सोयाबीन तेलांसारखी उत्पादने विकते, तसेच त्यांनी नुकतेच मसाले आणि रेडी-टू-इट (convenience foods) सेगमेंटमध्येही प्रवेश केला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काही महत्त्वाच्या जोखीम (Risks) आहेत. कंपनीचा व्यवसाय मोठ्या प्रमाणावर क्रूड एडिबल ऑइलच्या आयातीवर आणि प्रक्रियेवर अवलंबून आहे. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील तेलांच्या किमतीतील चढ-उतारांचा थेट परिणाम कंपनीच्या नफ्यावर होऊ शकतो. तसेच, कंपनीचे उत्पादन आणि वितरण मुख्यत्वे दक्षिण भारतात केंद्रित आहे, ज्यामुळे स्थानिक पातळीवर पुरवठा साखळीत व्यत्यय आल्यास परिणाम होऊ शकतो. भारतीय खाद्यतेल बाजारात स्पर्धा खूप तीव्र आहे.