आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी 'Anthropic' चा Nasdaq वर IPO येत असून कंपनीचे व्हॅल्युएशन **$२ ट्रिलियन** पर्यंत जाण्याचा अंदाज आहे. मात्र, भारतीय गुंतवणूकदारांना विविध नियम आणि मर्यादेमुळे या IPO मध्ये थेट गुंतवणूक करणे कठीण झाले आहे.
ऐतिहासिक IPO ची तयारी
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील मोठी कंपनी 'Anthropic' ने अमेरिकन रेगुलेटर्सकडे अधिकृतपणे S-१ फाइलिंग सादर केले आहे. कंपनी आता 'ANT' या टिकर अंतर्गत Nasdaq वर सूचीबद्ध होणार आहे. नोव्हेंबर २०२६ च्या मध्यभागात हा IPO बाजारात येण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत कंपनीने $१६.३ अब्ज इतका महसूल कमावला असून, कंपनीचे संभाव्य व्हॅल्युएशन $१.५ ते $२ ट्रिलियन दरम्यान असू शकते.
भारतीयांसाठी अडथळा काय?
या IPO ची जगभरात चर्चा असली तरी, भारतीय गुंतवणूकदारांना यात थेट सहभाग नोंदवणे जवळजवळ अशक्य आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे कंपनीची आंतरराष्ट्रीय वाटप (Allocation) पद्धत, ज्यामध्ये भारत समाविष्ट नाही. शिवाय, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) लिबरलाईज्ड रेमिटन्स स्कीम (LRS) अंतर्गत वर्षाला जास्तीत जास्त $२,५०,००० परदेशात पाठवण्याची मर्यादा आहे, ज्यामुळे मोठ्या गुंतवणुकीवर निर्बंध येतात.
गुंतवणुकीचे 'प्रॉक्सी' मार्ग
थेट गुंतवणूक करता येत नसल्याने, वेल्थ मॅनेजर्स भारतीय गुंतवणूकदारांना आता 'प्रॉक्सी बेट्स' (Proxy Bets) चा सल्ला देत आहेत. यामध्ये AI क्षेत्राशी संबंधित अशा कंपन्यांचा समावेश आहे, ज्यांनी Anthropic मध्ये मोठी गुंतवणूक केली आहे. उदा. Amazon आणि Alphabet यांसारख्या कंपन्यांत गुंतवणूक करून तुम्ही अप्रत्यक्षपणे या तंत्रज्ञानाचा लाभ घेऊ शकता. तसेच, सेमीकंडक्टर क्षेत्रातील Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. आणि Samsung Electronics या कंपन्या देखील AI सप्लाय चेनचा महत्त्वाचा भाग असल्याने त्यांच्याकडे लक्ष दिले जात आहे.
जोखमीचा विचार
गुंतवणूकदारांनी हे लक्षात घेतले पाहिजे की, Anthropic कडून महसूल वाढत असला तरी कंपनीला पायाभूत सुविधा आणि कॉम्प्युटिंग खर्चासाठी प्रचंड गुंतवणूक करावी लागत आहे. यामुळे कंपनीला सध्या मोठा ऑपरेटिंग तोटा सहन करावा लागत आहे. तसेच, डेटा सुरक्षेचे कायदेशीर आव्हान आणि स्पर्धेचा मोठा धोकाही या क्षेत्रासमोर कायम आहे.