अमेरिकन संसदेत मोठे मतभेद: इस्रायलला मदत रोखण्याच्या प्रस्तावावर डेमोक्रॅट्समध्ये फूट

अमेरिकन हाऊस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हजमध्ये (US House of Representatives) एका मोठ्या मतदानाने डेमोक्रॅटिक पक्षात (Democratic Party) इस्रायलला दिली जाणारी लष्करी मदत रोखण्यावरून मोठी फूट उघड केली आहे. $3.3 अब्ज डॉलर्सची मदत रोखण्याचा प्रस्ताव आला होता, जो **104** विरुद्ध **314** मतांनी फेटाळण्यात आला.

अमेरिकन संसदेत (US House of Representatives) बुधवारी झालेल्या एका महत्त्वाच्या मतदानात डेमोक्रॅटिक पक्षातील अंतर्गत मतभेद चव्हाट्यावर आले. या मतदानात इस्रायलला दिली जाणारी $3.3 अब्ज डॉलर्सची लष्करी मदत रोखण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला होता. हा प्रस्ताव मोठ्या फरकाने फेटाळण्यात आला, जिथे 314 सदस्यांनी विरोधात मतदान केले, तर केवळ 104 सदस्यांनी या प्रस्तावाला पाठिंबा दर्शवला.

काँग्रेसमधील फुटीचा परिणाम

जरी हा प्रस्ताव फेटाळला गेला असला तरी, डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या अर्ध्याहून अधिक सदस्यांनी या प्रस्तावाला पाठिंबा देणे हे पक्षाच्या पारंपरिक भूमिकेतील बदलाचे संकेत देते. हा निर्णय मध्यावधी निवडणुकांच्या (midterm elections) तोंडावर आला आहे, ज्यामुळे परदेशी मदतीचा मुद्दा अधिकच संवेदनशील बनला आहे. पक्षातील नेते यावर विभागलेले दिसत आहेत. हाऊस डेमोक्रॅटिक लीडर हकीम जेफ्रीज (Hakeem Jeffries) यांनी मदत पूर्णपणे रोखण्याच्या प्रस्तावाला विरोध केला असला तरी, इस्रायली आणि पॅलेस्टिनी दोघांच्याही हितासाठी अमेरिकेच्या मध्य-पूर्व धोरणात बदल करण्याची गरज त्यांनी मान्य केली आहे.

बदलती राजकीय आणि सार्वजनिक मतं

गाझा पट्टीतील (Gaza conflict) सुरू असलेल्या संघर्षानंतर इस्रायलला दिली जाणारी मदत हा एक चर्चेचा विषय बनला आहे. अनेक प्रमुख डेमोक्रॅटिक सदस्यांनी, ज्यात Whip Katherine Clark यांचाही समावेश आहे, त्यांनी विशिष्ट निधी रोखण्याबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. हे पक्षाच्या जुन्या परंपरेपेक्षा वेगळे आहे. रिपब्लिकन पक्षातील (Republican Party) सदस्यांनी या अंतर्गत मतभेदांचा फायदा घेत डेमोक्रॅटिक पक्षावर प्रगतीशील गटांचा प्रभाव असल्याचे म्हटले आहे.

देशांतर्गत आणि राष्ट्रीय हितांवरील युक्तिवाद

प्रस्तावाचे समर्थक, रिप्रेझेंटेटिव्ह थॉमस मॅसी (Thomas Massie) यांनी सांगितले की, वाढत्या राष्ट्रीय कर्जाच्या (national deficits) पार्श्वभूमीवर $3.3 अब्ज डॉलर्सचा निधी देशांतर्गत प्राधान्यक्रमांसाठी वापरला जाऊ शकतो. अमेरिकेने पुरवलेल्या शस्त्रांचा युद्धात वापर करण्याबाबतही चिंता व्यक्त करण्यात आली. याउलट, रिप्रेझेंटेटिव्ह स्टॅनी होयर (Steny Hoyer) सारख्या विरोधकांनी असा युक्तिवाद केला की मदत कमी केल्यास अमेरिकेची राष्ट्रीय सुरक्षा धोक्यात येईल आणि हमास (Hamas) व हिजबुल्लाह (Hezbollah) सारख्या गटांना सामोरे जाण्याची अमेरिकेची क्षमता कमी होईल.

लॉबिंग गटांचा प्रभाव

मतदानापूर्वी विविध लॉबिंग गटांनी (advocacy groups) सदस्यांवर दबाव आणला होता. AIPAC सारख्या संघटनांनी हा प्रस्ताव अयशस्वी करण्यासाठी सक्रियपणे प्रचार केला. तर J Street सारख्या गटांनी काँग्रेस सदस्यांना इस्रायली सरकारच्या धोरणांवर असहमती व्यक्त करण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले. अनेक विधिमंडळ सदस्यांसाठी, हा मतदान अमेरिकेच्या लष्करी मदतीच्या सध्याच्या अटींविरुद्ध विरोध दर्शविण्याची एक संधी होती. परदेशी धोरणांच्या जबाबदाऱ्या आणि देशांतर्गत मतदारांच्या बदलत्या प्राधान्यक्रमांमध्ये समतोल साधताना अमेरिकेच्या विधिमंडळ सदस्यांसाठी हे एक गुंतागुंतीचे वातावरण असल्याचे या घटनेतून दिसून येते.