UNESCO: अफगाणिस्तानमधील 2.4 दशलक्ष मुली आजही शिक्षणापासून वंचित

अफगाणिस्तानमध्ये मुलींचे शिक्षण धोक्यात

अफगाणिस्तानमध्ये ऑगस्ट 2021 मध्ये तालिबानने पुन्हा सत्ता काबीज केल्यानंतर, तब्बल पाच वर्षांनीही अंदाजे 2.4 दशलक्ष मुलींना माध्यमिक आणि उच्च शिक्षण घेण्यापासून रोखले जात आहे. संयुक्त राष्ट्र शैक्षणिक, वैज्ञानिक आणि सांस्कृतिक संघटना (UNESCO) ने मुलींच्या शिक्षणाचा अधिकार तात्काळ बहाल करण्याची तातडीची मागणी केली आहे. मुलींना शिक्षणापासून दूर ठेवणे हे मूलभूत मानवाधिकार उल्लंघनाचे गंभीर कृत्य असल्याचे UNESCO ने म्हटले आहे.

जगात एकमेव देश जिथे मुलींसाठी शिक्षणावर बंदी

अफगाणिस्तान हा जगातला एकमेव देश आहे जिथे महिला आणि मुलींना माध्यमिक आणि उच्च शिक्षण संस्थांमध्ये जाण्यास अधिकृतपणे बंदी आहे. 2021 पूर्वीच्या दोन दशकांमध्ये मुलींच्या शिक्षणात झालेली प्रगती या धोरणामुळे पूर्णपणे उलटली आहे. UNESCO नुसार, ही पाच वर्षांची बंदी केवळ एक तात्पुरती अडचण नसून, यामुळे एका पिढीला त्यांचे माध्यमिक शिक्षण पूर्ण करण्यापासून रोखले गेले आहे.

दूरगामी सामाजिक आणि आर्थिक परिणाम

या शैक्षणिक बंदीचे दूरगामी सामाजिक आणि आर्थिक परिणाम गंभीर आहेत. शिक्षणाच्या उपलब्धतेमुळे मानवी भांडवल विकास, सामाजिक स्थिरता आणि भविष्यातील आर्थिक सहभाग वाढतो. लाखो मुलींचे शैक्षणिक भविष्य मर्यादित केल्याने देशाच्या संभाव्य भविष्यातील कार्यबल आणि सामाजिक प्रगतीवर नकारात्मक परिणाम होत आहे.

UNESCO चे प्रयत्न आणि पुढील आव्हाने

या अधिकृत निर्बंधांनंतरही, UNESCO शिक्षण संधी टिकवून ठेवण्यासाठी आपले प्रयत्न आणि समर्थन सुरू ठेवत आहे. संघटना विविध समुदाय-आधारित शिक्षण कार्यक्रम आणि साक्षरता वर्गांना पाठिंबा देत आहे. हे वर्ग अनेकदा स्थानिक पातळीवर किंवा घरांमध्ये अनौपचारिकपणे चालवले जातात, जे या निर्बंधांच्या वातावरणात शिक्षणाची किमान पातळी टिकवून ठेवण्यासाठी एक आधार ठरत आहेत.

आंतरराष्ट्रीय समुदाय या धोरणात बदल घडवण्यासाठी कूटनीतिक दबाव आणि सततच्या प्रयत्नांचा प्रभाव पाहण्यासाठी उत्सुक आहे. निरीक्षकांसाठी, या समुदाय-आधारित शिक्षण कार्यक्रमांची सद्यस्थिती आणि महिला शिक्षणाबाबत तालिबानच्या भूमिकेत कोणताही बदल होतो का, यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. महिला शिक्षणाचा मुद्दा हा अफगाणिस्तानसाठी शिक्षणाची सुलभता पुनर्संचयित करण्यातील सर्वात मोठे आव्हान आहे.