संयुक्त राष्ट्रांची अणुऊर्जा एजन्सी (IAEA) इराणच्या अणु प्रकल्पांमध्ये तपासणी सुरू ठेवणार असल्याचे म्हटले आहे. मात्र, इराणच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने स्पष्ट केले आहे की, अमेरिकेशी अंतिम करार झाल्यासच ही तपासणी शक्य होईल. सध्या तारखा आणि ठिकाणांवर चर्चा सुरू आहे, तर अमेरिका कोणतीही घाई नसल्याचे संकेत देत आहे.
IAEA ची इराण अणुप्रकल्पांवर नजर
आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा एजन्सी (IAEA) इराणच्या अणु प्रकल्पांची तपासणी करणार असल्याचे एजन्सीचे प्रमुख राफेल ग्रॉसी यांनी सांगितले आहे. जपान दौऱ्यावर असताना ग्रॉसी म्हणाले, "अणुविषयक कामांवर IAEA द्वारे लक्ष ठेवले जाईल." त्यांनी यावर जोर दिला की, इराणच्या अधिकाऱ्यांशी चर्चा सुरू असून तपासणी अटळ आहे.
इराणची करारावर आधारित अट
इराणचे उप परराष्ट्रमंत्री कझिम घारिबआबादी यांनी मात्र वेगळी भूमिका मांडली. त्यांच्या मते, UN निरीक्षकांना संवेदनशील ठिकाणी प्रवेश अमेरिकेशी अंतिम करार पूर्ण होण्यावर अवलंबून असेल. त्यांनी सर्व निर्बंध उठवण्याची अट ठेवली आणि स्वित्झर्लंडमधील चर्चेदरम्यान ग्रॉसी यांच्या बैठकीच्या विनंत्या फेटाळल्याचेही सांगितले.
अमेरिका आणि इराणमध्ये नुकत्याच झालेल्या सामंजस्य कराराने (MoU) पुढील 60 दिवसांची मुदत दिली आहे. यामध्ये इराणचा अणुकार्यक्रम आणि त्यांच्याकडील युरेनियम साठ्यासारख्या महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर चर्चा केली जाईल. असे असले तरी, इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने अणु प्रकल्पांच्या तपासणीचे कोणतेही वेळापत्रक अद्याप स्पष्ट केलेले नाही.
अमेरिकेची सावध भूमिका
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी IAEA निरीक्षक इराणला भेट देतील याची पुष्टी केली, पण त्यांनी याला उशीर नसल्याचे म्हटले. दुसरीकडे, इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेस्कियन यांनी स्पष्ट केले की, इराणच्या बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र कार्यक्रमावर कोणतीही चर्चा झालेली नाही आणि ती होणारही नाही.
गेल्या वर्षी अमेरिका आणि इस्रायलच्या लष्करी कारवाईनंतर इराणने IAEA सोबतचे सहकार्य थांबवले होते. जरी इराणने सप्टेंबरमध्ये निरीक्षकांना परत येण्याची परवानगी देण्यास सहमती दर्शविली असली, तरी नुकत्याच बॉम्ब हल्ल्यात उद्ध्वस्त झालेल्या ठिकाणांना प्रवेश नाकारण्यात आला आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तांत्रिक चर्चा स्वित्झर्लंडमध्ये पुन्हा सुरू होण्याची शक्यता आहे.