AI मुळे TSMC चे इमर्जिंग मार्केट इंडेक्समध्ये वर्चस्व
कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (AI) लाटेमुळे तैवान सेमीकंडक्टर मॅन्युफॅक्चरिंग कंपनी (TSMC) MSCI इमर्जिंग मार्केट्स (EM) इंडेक्समध्ये 14.2% वेटेजसह सर्वात मोठी कंपनी ठरली आहे. हा वेटेज मागील 30 वर्षांतील कोणत्याही एका कंपनीसाठी सर्वाधिक आहे. या प्रचंड तेजीमुळे तैवान आता 24.84% वेटेजसह इंडेक्समध्ये अव्वल देश बनला आहे, ज्याने चीनला मागे टाकले आहे. जागतिक स्तरावर AI आणि सेमीकंडक्टरची मागणी वाढल्याने TSMC सारख्या चिप निर्मात्या कंपन्यांना याचा मोठा फायदा होत आहे. TSMC चे बाजार भांडवल (Market Capitalization) अंदाजे $2.04 ट्रिलियन इतके झाले आहे.
व्हॅल्युएशनमध्ये मोठा फरक: AI विरुद्ध पारंपरिक
AI क्षेत्रातील या रॅलीमुळे कंपन्यांच्या व्हॅल्युएशनमध्ये (Valuation) लक्षणीय फरक दिसून येत आहे. TSMC चा P/E रेशो (Price-to-Earnings Ratio) अंदाजे 37.66 झाला आहे, जो त्याच्या नेहमीच्या श्रेणीपेक्षा खूप जास्त आहे. असे असूनही, परदेशी ब्रोकरेज हाऊसेस तैवान आणि दक्षिण कोरियाला AI पुरवठा साखळीतील (Supply Chain) चांगल्या संधी मानत आहेत. याउलट, भारताचा सेन्सेक्स (Sensex) वर्षा-दर-वर्षा 4.49% घसरला आहे, तर MSCI India 16% ने खाली आला आहे. HDFC Bank चे शेअर्स अंदाजे 15.6-15.69 P/E रेशोवर आणि Reliance Industries अंदाजे 22.24 P/E रेशोवर ट्रेड करत आहेत. ही व्हॅल्युएशन पारंपरिक उद्योगांशी मिळतीजुळती आहे, जी हाय-ग्रोथ टेक कंपन्यांसारखी नाही.
इंडेक्स केंद्रीकरणात वाढ
MSCI EM इंडेक्स, जो विकसनशील बाजारपेठांमध्ये विविधीकरण (Diversification) प्रदान करतो, आता इंडेक्स केंद्रीकरणाच्या (Concentration Risk) जोखमीला सामोरे जात आहे. इंडेक्समधील टॉप 10 कंपन्यांचा एकत्रित वाटा आता 34.64% झाला आहे, जो अनेक वर्षांतील उच्चांक आहे. याचा अर्थ, केवळ काही मोठ्या टेक कंपन्यांच्या कामगिरीवर इंडेक्सचे संपूर्ण परफॉरमन्स अवलंबून असेल, ज्यामुळे पॅसिव्ह फंड गुंतवणूकदारांसाठी मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
इंडेक्समधील भारताचा घसरलेला वाटा
MSCI EM इंडेक्समधील भारताचे वेटेज घसरून 11.94% वर आले आहे, जे मागील सहा वर्षांतील सर्वात कमी आहे. सप्टेंबर 2024 मध्ये हे वेटेज जवळपास 21% पर्यंत पोहोचले होते. भारताचा इंडेक्समधील कमी वाटा हा फायनान्स, कन्झ्युमर स्टेबल आणि IT सेवांसारख्या क्षेत्रांमध्ये जास्त लक्ष केंद्रित केल्यामुळे आहे, तर AI हार्डवेअरमध्ये थेट सहभाग कमी आहे. HDFC Bank आणि Reliance Industries सारख्या प्रमुख भारतीय कंपन्यांचे MSCI EM मधील वेटेज प्रत्येकी फक्त 0.79% इतके आहे. तैवानमध्ये 77% आणि दक्षिण कोरियामध्ये 124% ची वाढ झाली असताना, MSCI EM इंडेक्स 46% वाढला. या तुलनेत भारताची कामगिरी पिछाडीवर आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोके
TSMC सारख्या काही प्रमुख टेक कंपन्यांच्या मोठ्या वेटेजमुळे MSCI EM इंडेक्स आता AI वर एक केंद्रित बेट (Concentrated Bet) बनला आहे. यामुळे मोठे धोके निर्माण झाले आहेत. जर TSMC किंवा इतर आघाडीच्या AI कंपन्यांना पुरवठा साखळीतील समस्या, भू-राजकीय तणाव किंवा AI गुंतवणुकीतील घट यांसारख्या अनपेक्षित आव्हानांना सामोरे जावे लागले, तर इंडेक्सच्या परफॉरमन्सवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. या कंपन्यांवर जास्त अवलंबित्व असल्याने, इंडेक्समध्ये अचानक आणि मोठे चढ-उतार होण्याची शक्यता वाढते.
विश्लेषकांचे मत आणि पुढील वाटचाल
सध्या बहुतेक परदेशी ब्रोकरेज हाऊसेस दक्षिण कोरिया आणि तैवानला AI पुरवठा साखळीतील नेते मानत आहेत आणि त्यांना भारतापेक्षा चांगले व्हॅल्युएशन असलेले पर्याय मानत आहेत. अनेक विश्लेषक AI क्षमतेची मागणी कायम असल्याचे सांगत आहेत, ज्यामुळे TSMC च्या मूलभूत तत्त्वांसाठी (Fundamentals) आणि दीर्घकालीन दृष्ट्या (Outlook) चांगली परिस्थिती दिसत आहे. तथापि, MSCI EM इंडेक्समधील वाढत्या केंद्रीकरणामुळे, ज्या गुंतवणूकदारांना खऱ्या अर्थाने विकसनशील बाजारपेठांमध्ये गुंतवणूक करायची आहे, त्यांना त्यांच्या धोरणांचा पुनर्विचार करावा लागेल.
