पाकिस्तानवरील विदेशी कर्जाचा बोजा **$135.1 अब्जांवर** पोहोचला असून, गेल्या एका दशकात हे कर्ज दुप्पट झाले आहे. यात चीन सर्वात मोठा कर्जदाता देश ठरला असून, खासगी कर्जाच्या वाढत्या व्याजामुळे अर्थव्यवस्थेसमोर मोठे संकट उभे राहिले आहे.
पाकिस्तानच्या विदेशी कर्जबाजारीपणात मोठी भर पडली असून, २०२५ च्या अखेरीस हे कर्ज $135.1 अब्जांवर पोहोचले आहे. २०१५ मध्ये हे कर्ज $68.67 अब्ज होते, म्हणजेच अवघ्या दहा वर्षांत यात ९७% वाढ झाली आहे. या एकूण कर्जामध्ये सार्वजनिक कर्जाचा वाटा $107.07 अब्ज इतका मोठा आहे.\n\n### कर्जदार आणि चीनचे वर्चस्व\n\nचीन हा पाकिस्तानसाठी सर्वात मोठा द्विपक्षीय कर्जदाता देश आहे, ज्याचे $22.42 अब्ज कर्ज प्रलंबित आहे. याव्यतिरिक्त World Bank चे $19.21 अब्ज आणि Asian Development Bank चे $16.83 अब्ज कर्ज पाकिस्तानवर आहे.\n\n### व्याजाचा फास\n\nपाकिस्तानच्या तिजोरीवर सध्या व्याजाचा मोठा ताण आहे. सरकारी आणि संस्थात्मक कर्जाचा सरासरी व्याजदर ३.६% असून त्यांची मुदत १६ वर्षांची आहे. याउलट, खासगी कर्जदारांकडून घेतलेल्या कर्जाचा व्याजदर तब्बल ८.६% असून त्याची परतफेड अवघ्या ३ वर्षांत करायची आहे. या महागड्या कर्जामुळे परकीय चलन साठ्यावर (Forex Reserves) प्रचंड दबाव निर्माण होत आहे.\n\n### आंतरराष्ट्रीय मदतीवर अवलंबित्व\n\nतरलता (Liquidity) टिकवून ठेवण्यासाठी पाकिस्तानने प्रयत्न सुरू ठेवले आहेत. नुकतेच बीजिंगने $2 अब्ज कर्जाची मुदत वाढवून दिली आहे, तर International Monetary Fund (IMF) ने $2.3 अब्ज मदतीचा हप्ता जारी केला आहे. तरीही, पाकिस्तानची आर्थिक स्थिरता अजूनही बाह्य कर्जावरच अवलंबून असल्याचे चित्र आहे.