नेपाळचे परराष्ट्र मंत्री शिशिर खानल यांनी भारतीय कंपन्यांना नेपाळमधील हायड्रोपॉवर आणि डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चरमध्ये मोठी गुंतवणूक करण्याचे निमंत्रण दिले आहे.
नेपाळ आता भारताकडून मोठ्या प्रमाणात भांडवल आकर्षित करण्याच्या तयारीत आहे. परराष्ट्र मंत्री शिशिर खानल यांनी अलीकडेच भारतीय कंपन्यांना हायड्रोपॉवर, डिजिटल पेमेंट्स आणि पर्यटन या क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करण्याचे आवाहन केले आहे. या पुढाकारामुळे दोन्ही देशांमधील संबंध केवळ राजनैतिक न राहता ते आता आर्थिक विकासाच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत आहेत. भारताचा नेपाळच्या बाह्य व्यापारात सुमारे 60% वाटा आहे, तर नेपाळच्या एकूण निर्यातीपैकी 80% हिस्सा भारतात येतो.
ऊर्जा क्षेत्रावर विशेष भर
नेपाळमध्ये हायड्रोपॉवरची मोठी क्षमता असून, ती अद्याप पूर्णपणे वापरली गेलेली नाही. भारताची वाढती वीज मागणी लक्षात घेता, नेपाळ आपली अतिरिक्त वीज भारतीय ग्रीडला पुरवण्याचे उद्दिष्ट ठेवत आहे. यासाठी क्रॉस-बॉर्डर ट्रान्समिशन इन्फ्रास्ट्रक्चर उभारणीवर भर दिला जात आहे. नियामक अडथळे दूर करून प्रकल्पांची कामे वेगाने पूर्ण करण्यावर सरकारचा भर आहे.
डिजिटल पेमेंट्स आणि व्यापार सुलभता
डिजिटल क्षेत्रात नेपाळने UPI इंटिग्रेशनवर लक्ष केंद्रित केले आहे. यामुळे आर्थिक व्यवहार आणि पर्यटनासाठी येणाऱ्या प्रवाशांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. पारंपारिक प्रशासकीय प्रक्रियांमधील दिरंगाई कमी करून डिजिटल फ्रेमवर्कद्वारे व्यापार सुलभ करण्याचा नेपाळचा मानस आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी धोके आणि संधी
गुंतवणूकदारांनी सीमापार प्रकल्पांमधील काही आव्हाने लक्षात घेणे गरजेचे आहे. राजकीय अस्थिरता, जमिनीचे अधिग्रहण आणि स्थानिक नियमांमधील बदलांमुळे प्रकल्पांचा खर्च वाढणे किंवा कामाला विलंब होणे यांसारखे धोके कायम आहेत. भविष्यातील धोरणात्मक सातत्य आणि प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीची गती ही गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात महत्त्वाची गोष्ट ठरणार आहे.
