२६ ऑगस्ट रोजी रसुवा भागात आलेल्या महापुराच्या आर्थिक परिणामांचे मूल्यांकन करण्यासाठी नेपाळच्या संसदेने **७ सदस्यीय** उपसमिती स्थापन केली आहे. या समितीला **१८ सप्टेंबर २०२६** पर्यंत आपला अहवाल सादर करावा लागणार असून, यातून जलविद्युत प्रकल्प आणि पायाभूत सुविधांच्या पुनर्बांधणीची दिशा ठरवली जाणार आहे.
नेपाळच्या हाउस ऑफ रिप्रेझेंटेटिव्हजच्या वित्त समितीने रसुवा भागातील २६ ऑगस्टच्या महापुरामुळे झालेल्या आर्थिक नुकसानीचे प्रमाण मोजण्यासाठी एका ७ सदस्यीय संसदीय उपसमितीची घोषणा केली आहे. कायदा निर्माते सुशीला खडका यांच्या नेतृत्वाखालील या समितीला आपला अंतिम अहवाल सादर करण्यासाठी १८ सप्टेंबर २०२६ पर्यंतची कडक मुदत देण्यात आली आहे. या पावलामुळे सरकार आता नुकसानीचे पद्धतशीर ऑडिट करून पुनर्बांधणीसाठी आवश्यक असलेल्या आर्थिक संसाधनांची जुळवाजुळव करण्याच्या तयारीत आहे.\n\n### पायाभूत सुविधा आणि आर्थिक नुकसान\n\nनेपाळ-तिबेट सीमेजवळील बर्फाच्या दरडी कोसळल्यामुळे निर्माण झालेल्या या आपत्तीने भोटेकोशी नदीच्या खोऱ्यातील पायाभूत सुविधांचे मोठे नुकसान केले आहे. या पुरामुळे १,३०० पेक्षा जास्त लोकांचा मृत्यू झाला असून हजारो लोक बेपत्ता आहेत. मानवी हानीव्यतिरिक्त, नेपाळच्या ऊर्जा ग्रीडसाठी आवश्यक असणाऱ्या अनेक जलविद्युत प्रकल्पांचे मोठे नुकसान झाले आहे. तसेच, पूल आणि रस्ते वाहून गेल्याने प्रादेशिक वाहतूक व्यवस्था विस्कळीत झाली असून, दुर्गम हिमालयात पुनर्बांधणीची कामे करणे आता आव्हानात्मक झाले आहे.\n\nगुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे, सरकार या उच्च-मूल्याच्या मालमत्तांची पुनर्बांधणी कशी करते. वीज प्रकल्पांच्या भौतिक नाशामुळे ऊर्जा कंपन्यांच्या महसुलावर थेट धोका निर्माण झाला असून, सरकारवरही पायाभूत सुविधांच्या दुरुस्तीचा आर्थिक भार पडणार आहे.\n\n### हवामान वित्त आणि राजनैतिक रणनीती\n\nनेपाळ या ऑडिटच्या आधारे आपली आंतरराष्ट्रीय हवामान मुत्सद्देगिरी (Climate Diplomacy) मजबूत करण्याचा प्रयत्न करत आहे. जागतिक हरितगृह वायू उत्सर्जनात अल्प वाटा असूनही, हिमनद्या वितळण्यासारख्या हवामान बदलाचा मोठा फटका नेपाळला बसत आहे. रसुवा दुर्घटनेतील आर्थिक नुकसानीची अचूक नोंद करून, काठमांडू आता आंतरराष्ट्रीय हवामान निधी आणि नुकसान भरपाई मिळवण्यासाठी अधिक प्रबळ दावेदारी सादर करणार आहे. यातून मिळणारी मदत भविष्यातील अर्थसंकल्पीय तरतुदी आणि परकीय अनुदानासाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
