नेपाळमध्ये ग्लेशियर कोसळल्याने उद्भवलेल्या भीषण आपत्तीत ७३४ जणांचा बळी गेला आहे, तर सुमारे २,५०० लोक बेपत्ता आहेत. या संकटामुळे १३ हायड्रो पॉवर प्रकल्प ठप्प झाले असून, ऊर्जा क्षेत्रासमोर मोठे आर्थिक संकट उभे राहिले आहे.
ऊर्जा क्षेत्रावर गंभीर परिणाम
रसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यांतील १३ हायड्रो पॉवर प्रकल्प पूर्णपणे बाधित झाले आहेत. यामुळे एकूण ७४८ मेगावॅट वीज निर्मिती क्षमता सध्या बंद पडली आहे. प्रकल्पांमधील टर्बाइन्स, पॉवरहाऊस आणि ट्रान्समिशन लाइन्सचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाल्यामुळे, पाणी पातळी ओसरल्यानंतरही वीज पुरवठा पूर्ववत होण्यास दीर्घकाळ लागू शकतो. ऑपरेटर कंपन्यांना यातून मोठा महसूल फटका बसण्याची शक्यता आहे.
आर्थिक फटका आणि विमा क्षेत्रावरील ताण
या आपत्तीमुळे केवळ ऊर्जा क्षेत्रच नाही, तर विमा क्षेत्रावरही अब्जावधी डॉलर्सच्या दाव्यांचे संकट ओढवले आहे. तज्ज्ञांच्या मते, पुनर्बांधणीचा खर्च नेपाळच्या जीडीपीच्या सुमारे १०% म्हणजेच ४ ते ५ अब्ज अमेरिकन डॉलर्सपर्यंत जाऊ शकतो. या बातमीमुळे 'नेपाळ स्टॉक एक्सचेंज' (NEPSE) मध्ये हायड्रोपॉवर आणि इन्शुरन्स क्षेत्रातील शेअर्समध्ये मोठी घसरण पाहायला मिळत आहे.
पायाभूत सुविधांचे नुकसान आणि आव्हाने
पृथ्वी हायवेचे काही भाग खचल्यामुळे आणि १९ मुख्य पूल वाहून गेल्यामुळे मदतकार्यात मोठा अडथळा निर्माण झाला आहे. रस्ते संपर्क तुटल्याने नुकसानग्रस्त भागातील परिस्थितीचा अचूक अंदाज घेणे कठीण झाले आहे. सरकारी यंत्रणा आता या प्रचंड आर्थिक नुकसानीतून सावरण्यासाठी आणि वीज व दळणवळण सेवा पूर्ववत करण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना आखते, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.