लॅटिन अमेरिका शेअर बाजारात तुफान तेजी! परदेशी पैशांचा महापूर, इलेक्शन बेटिंगने गाठला ११ वर्षांचा उच्चांक

परदेशी भांडवलाचा महापूर

लॅटिन अमेरिकेच्या शेअर बाजारात परदेशी गुंतवणूकदारांनी अक्षरशः पैशांचा महापूर आणला आहे. हा प्रवाह गेल्या दहा वर्षांतील सर्वात वेगवान ठरला आहे. याचेच फलित म्हणून, MSCI EM Latin America Index तब्बल ११ वर्षांनंतर सर्वोच्च पातळीवर पोहोचला आहे. 2026 मध्ये आतापर्यंत या इंडेक्समध्ये 20% ची प्रभावी वाढ नोंदवली गेली आहे. हा तेजीचा कल सलग नवव्या आठवड्यापासून कायम आहे. Brazil, Colombia आणि Mexico यांसारख्या देशांमधील इक्विटी बाजारात जागतिक गुंतवणूकदारांकडून मोठी खरेदी दिसून येत आहे. विशेष म्हणजे, इतर उदयोन्मुख अर्थव्यवस्था (Emerging Economies) अडचणींचा सामना करत असताना लॅटिन अमेरिका परदेशी भांडवल आकर्षित करत आहे.

iShares Latin America 40 ETF (ILF) मध्ये केवळ जानेवारी महिन्यातच $1 अब्ज पेक्षा जास्त गुंतवणूक आली, ज्यामुळे त्याची मालमत्ता (AUM) $4.3 अब्ज पर्यंत पोहोचली. त्याचप्रमाणे, iShares MSCI Brazil ETF (EWZ) मध्येही गेल्या महिन्यात दहा वर्षांतील सर्वाधिक मासिक गुंतवणूक झाली. प्रसिद्ध अब्जाधीश Stanley Druckenmiller यांच्या फॅमिली ऑफिसनेही जानेवारीत गुंतवणूक वाढवल्याचे वृत्त आहे, ज्यानंतर या ETF मध्ये 17% ची मोठी वाढ झाली.

निवडणूक सट्टा आणि धोरणात्मक बदल

गुंतवणूकदारांचा हा उत्साह मुख्यत्वे या प्रदेशातील धोरणात्मक बदल आणि व्याजदर कपातीच्या (Monetary Easing) अपेक्षांवर आधारित आहे. Brazil मध्ये, सेंट्रल बँक लवकरच आपला बेंचमार्क इंटरेस्ट रेट सध्याच्या 15.00% वरून कमी करू शकते, अशी अपेक्षा आहे. काही विश्लेषकांच्या मते, मार्चपर्यंत व्याजदरात कपात सुरू होऊ शकते. आगामी अध्यक्षीय निवडणुका (Presidential Elections) या रणनीतीसाठी महत्त्वाच्या आहेत. काही पोर्टफोलिओ मॅनेजर्सच्या मते, सत्ताधारी पक्षाऐवजी विरोधी पक्षाचा विजय झाल्यास बाजारात अधिक तेजी येण्याची शक्यता आहे.

Colombia मध्येही अशीच परिस्थिती आहे. विश्लेषक निवडणुकीच्या निकालांवर बारकाईने नजर ठेवून आहेत. उजव्या विचारसरणीच्या उमेदवाराच्या विजयाने मालमत्तेच्या किमती वाढू शकतात, तर डाव्या विचारसरणीच्या उमेदवाराचा विजय झाल्यास बाजारात मोठी घसरण होऊ शकते. या धोरणात्मक बेटिंगसोबतच, जागतिक व्यापार (Global Trade) गतिशीलतेत सुधारणा होत आहे. मात्र, अमेरिकेच्या टॅरिफ पॉलिसीचा (Tariff Policies) पुरवठा साखळीवर (Supply Chains) आणि कमोडिटी निर्यातदारांवर (Commodity Exporters) होणाऱ्या परिणामाबद्दल चिंता कायम आहे.

स्थानिक गुंतवणूकदारांची सावध भूमिका आणि महागाईचा फटका

परदेशी गुंतवणुकीचा ओघ प्रचंड असूनही, स्थानिक गुंतवणूकदारांमध्ये मात्र सावधगिरीचे वातावरण आहे. राजकीय अनिश्चितता (Political Uncertainties) आणि धोरणात्मक बदलांच्या शक्यतेमुळे त्यांची देशांतर्गत आत्मविश्वास कमी आहे. आर्थिक आकडेवारीही काही आव्हाने दर्शवते. Brazil च्या सेंट्रल बँकेने महागाई (Inflation) नियंत्रणात आणण्यासाठी आपला उच्च व्याजदर 15% वर कायम ठेवला आहे, जरी महागाई कमी होत असली तरी ती अजूनही लक्ष्यापेक्षा जास्त आहे. Colombia मध्ये, सेंट्रल बँकेने जानेवारी 2026 मध्ये महागाई वाढण्याच्या आणि चालू खात्यातील तूट (Current Account Deficit) वाढण्याच्या चिंतेने अनपेक्षितपणे व्याजदर 100 बेसिस पॉईंटने वाढवून 10.25% केला आहे. हे व्याजदर कपातीऐवजी tightening चे संकेत देते.

ऐतिहासिकदृष्ट्या, निवडणुकीच्या निकालांमुळे बाजारात मोठी अस्थिरता (Volatility) दिसून आली आहे. 2018 च्या Brazil निवडणुकीत बाजार-अनुकूल उमेदवाराच्या विजयाने शेअर्समध्ये जोरदार तेजी आली होती, तर 2022 च्या Colombia निवडणुकीत डाव्या विचारसरणीच्या उमेदवाराच्या विजयानंतर बाजारात मोठी घसरण झाली होती. कमोडिटीजवरील अवलंबित्व हा देखील एक धोका आहे. ऊर्जा कमोडिटीजच्या किमती कमी होत आहेत, ज्यामुळे प्रमुख उत्पादक देशांच्या महसुलावर परिणाम होऊ शकतो.

भविष्यातील वाटचाल: अनिश्चिततेतून मार्गक्रमण

लॅटिन अमेरिकेतील बाजारांचे नजीकचे भविष्य हे निवडणूक निकाल आणि त्यानंतर येणाऱ्या धोरणात्मक चौकटीवर अवलंबून असेल. परदेशी गुंतवणूकदार अनुकूल व्याजदर आणि धोरणात्मक वातावरणाची अपेक्षा करत असले, तरी महागाईची persistency आणि राजकीय धोके यामुळे बाजारात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता आहे. विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, Brazil चा सेंट्रल बँक मार्च 2026 पासून व्याजदरात सुमारे 275 बेसिस पॉईंट्सची कपात सुरू करू शकतो. याउलट, Colombia च्या सेंट्रल बँकेच्या नुकत्याच घेतलेल्या निर्णयामुळे व्याजदर वाढण्याचा मार्ग अधिक शक्य दिसत आहे. MSCI EM Latin America Index चा फॉरवर्ड P/E रेश्यो 9.41 आहे, जो बाजार मोठ्या प्रमाणात कमाई वाढीची अपेक्षा करत असल्याचे सूचित करतो. मात्र, ही वाढ निवडणुकीनंतरच्या धोरणात्मक अंमलबजावणी आणि स्थिरतेवर अवलंबून असेल.