भारताने मे २०२५ मध्ये केलेल्या हल्ल्यानंतर १५ महिन्यांनी पाकिस्तानमधील बहावलपूर येथील 'मरकज सुभान अल्लाह' हे दहशतवादी प्रशिक्षण केंद्र पुन्हा पूर्णपणे उभारले गेले आहे. गुप्तचर अहवालानुसार, या पुनर्वसनासाठी पाकिस्तानी सरकारने जैश-ए-मोहम्मद (JeM) ला सुमारे **२५ कोटी PKR** चा निधी पुरवला आहे. हा तळ अनेक वर्षांपासून भारताविरोधात कारवायांचे केंद्र बनलेला असल्याने, या घटनेमुळे प्रादेशिक सुरक्षेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
भारतीय हल्ल्यानंतर दहशतवादी तळाचे पुनर्वसन
पाकिस्तानमधील बहावलपूर येथे असलेल्या 'मरकज सुभान अल्लाह' या जैश-ए-मोहम्मद (JeM) च्या मुख्यालयावर भारतीय सैन्याने मे २०२५ मध्ये 'ऑपरेशन सिंदूर' अंतर्गत हल्ला केला होता. त्या हल्ल्यानंतर तब्बल १५ महिन्यांनी हा दहशतवादी तळ पूर्णपणे पुन्हा उभारण्यात आला आहे.
पाकिस्तानी सरकारचा सहभाग?
नुकत्याच हाती आलेल्या गुप्तचर अहवालांनुसार, या पुनर्वसनासाठी पाकिस्तानी सरकारने जैश-ए-मोहम्मद (JeM) या दहशतवादी संघटनेला सुमारे २५ कोटी पाकिस्तानी रुपये (PKR) चा निधी पुरवल्याचा आरोप आहे. यापैकी सुमारे ११ कोटी PKR केवळ तळाच्या मध्यवर्ती सभागृहाच्या दुरुस्तीसाठी वापरले गेले असावेत.
काय काय दुरुस्त झाले?
पुनर्निर्माणाचे काम पूर्ण झाले असून, आता हा तळ पुन्हा सक्रिय झाला आहे. यात मुख्य इमारतीची दुरुस्ती, घुमटांचे नूतनीकरण, नवीन संगमरवरी काम आणि ताजे रंगकाम यांचा समावेश आहे. यामुळे मे २०२५ च्या हल्ल्यात झालेले नुकसान पूर्णपणे लपवले गेले आहे. इमारतीसोबतच, तळाजवळील निवासी इमारती, जिथे दहशतवादी कमांडर राहतात, आणि एक मदरसारुखी ठिकाणेही पुन्हा दुरुस्त करण्यात आली आहेत.
सुरक्षेसाठी चिंतेची बाब
सुरक्षा विश्लेषकांच्या मते, हे पुनर्वसन अत्यंत चिंतेचे कारण आहे. कारण हा सुमारे १८ एकरचा परिसर दहशतवादी गटासाठी भरती आणि प्रशिक्षणाचे एक महत्त्वाचे केंद्र आहे. हा तळ पाकिस्तानच्या पंजाब प्रांतात, आंतरराष्ट्रीय सीमेपासून सुमारे १०० किलोमीटर अंतरावर, एका प्रमुख पाकिस्तान लष्करी छावणीजवळ स्थित आहे. यापूर्वी अनेक मोठ्या हल्ल्यांमध्ये या तळाचा संबंध जोडला गेला आहे.
दीर्घकाळ चाललेली पुनर्बांधणी
या पुनर्बांधणीचे काम हळूहळू सुरू होते. एप्रिल २०२६ च्या सुरुवातीच्या अहवालांमध्ये बांधकाम साहित्य वाहून नेणारी वाहने या परिसरात दिसली होती. गेल्या काही महिन्यांत सॅटेलाइट इमेजरी आणि प्रत्यक्ष निरीक्षणातून हे स्पष्ट झाले की, ढिगारे हटवून मुख्य संरचनेचे नुकसान दुरुस्त करण्यात आले आहे, ज्यामुळे तळ पुन्हा पूर्ववत करण्याच्या प्रयत्नांना बळ मिळाले आहे.
गुंतवणूकदारांवर काय परिणाम?
प्रादेशिक भू-राजकीय परिस्थितीचा अभ्यास करणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी आणि निरीक्षकांसाठी, अशा घडामोडी भारतीय उपखंडातील सुरक्षा आव्हाने अधोरेखित करतात. JeM ही संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) घोषित केलेली दहशतवादी संघटना आहे, तरीही तिला कथितपणे मिळत असलेला सरकारी पाठिंबा हा प्रादेशिक धोक्याची पातळी वाढवतो. बाजारातील विश्लेषक आणि सुरक्षा तज्ञ या घडामोडींवर लक्ष ठेवून असतात, कारण याचा थेट परिणाम द्विपक्षीय संबंधांवर आणि सीमावर्ती भागातील दीर्घकालीन आर्थिक स्थिरतेवर होऊ शकतो.