नेपाळमधील २६ ऑगस्टच्या विनाशकारी पूर संकटानंतर भारतीय टेक्निकल टीमने Chilime हायड्रो प्रकल्पाच्या बोगद्यात प्रवेश केला असून ढिगारा हटवण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. या नैसर्गिक आपत्तीमुळे नेपाळच्या शेअर बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली असून, हायड्रोपॉवर आणि इन्शुरन्स शेअर्सवर मोठा दबाव आहे.
बचाव कार्याला यश
रसुवा जिल्ह्यातील Chilime हायड्रो प्रोजेक्टवर भारतीय तंत्रज्ञ आणि नेपाळी सैन्याने मोठी प्रगती केली आहे. ढिगाऱ्यात मार्ग तयार करून टीम आता बोगद्याच्या अडकलेल्या भागापर्यंत पोहोचण्यासाठी अवजड यंत्रसामग्री तैनात करत आहे. २६ ऑगस्ट २०२६ रोजी नेपाळ-तिबेट सीमेजवळ झालेल्या हिमकडा कोसळण्याच्या घटनेमुळे ही आपत्ती ओढवली होती.
या भीषण दुर्घटनेत १,३४४ लोकांचा मृत्यू झाला असून सुमारे ४,९०० लोक बेपत्ता आहेत. ४ सप्टेंबर रोजी त्रिशूली ३ए हायड्रो बोगद्यातून दोन जणांना जिवंत बाहेर काढण्यात यश आल्याने काहीसा दिलासा मिळाला असला, तरी धरणे आणि वीज प्रकल्पांचे झालेले नुकसान प्रचंड आहे.
बाजारावर परिणाम (Market Impact)
या संकटामुळे नेपाळ स्टॉक एक्सचेंज (NEPSE) मध्ये मोठी विक्री (Selling Pressure) दिसून येत आहे. विशेषतः हायड्रोपॉवर आणि नॉन-लाईफ इन्शुरन्स सेक्टरमध्ये हा दबाव अधिक आहे. रसुवा आणि नुवाकोट जिल्ह्यातील अनेक प्रकल्प बंद पडल्याने या कंपन्यांचे वीज उत्पादनातून मिळणारे उत्पन्न पूर्णपणे थांबले आहे. याचा परिणाम त्यांच्या कर्ज परतफेडीवर (Debt Servicing) होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
तसेच, इन्शुरन्स कंपन्यांसमोर दाव्यांचा (Claims) मोठा डोंगर उभा राहणार आहे. भोटेकोशी नदीच्या खोऱ्यात झालेल्या व्यापक विनाशामुळे इन्शुरन्स कंपन्यांच्या नफ्यावर आणि भांडवली सुरक्षिततेवर (Capital Buffers) याचा मोठा परिणाम होण्याची भीती तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.