भारतीय फंडांनी परदेशी इक्विटीमध्ये केलेली गुंतवणूक पाच वर्षांत ₹15,955 कोटींवरून वाढून ₹98,182 कोटींवर पोहोचली आहे. अमेरिकेतील तंत्रज्ञान कंपन्यांमधील तेजी हे यामागील मुख्य कारण आहे, पण तज्ञांनी चलन जोखीम (Currency Risk) आणि अतिमूल्यांकनाबद्दल (High Valuations) सावध केले आहे.
जागतिक बाजारात भारतीय गुंतवणुकीचा वाढता कल
गेल्या पाच वर्षांत भारतीय गुंतवणूकदारांनी परदेशी शेअर बाजारात मोठी गुंतवणूक केली आहे. डिसेंबर 2020 मध्ये ₹15,955 कोटी इतकी असलेली ही गुंतवणूक मे 2026 पर्यंत ₹98,182 कोटी वर पोहोचली आहे. गुंतवणूकदारांनी अमेरिकेतील तंत्रज्ञान कंपन्यांमध्ये, विशेषतः आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मधील तेजीमुळे मोठी आवड दाखवली आहे.
भारतीय बाजारापेक्षा परदेशी बाजार का आकर्षक?
गेल्या वर्षभरात आंतरराष्ट्रीय बाजारांनी भारतीय बाजारापेक्षा चांगली कामगिरी केली आहे. NASDAQ Composite मध्ये 26% पेक्षा जास्त वाढ झाली, तर Nifty 50 मध्ये 4% ची घट झाली. या फरकामुळे अनेक गुंतवणूकदार आता भारतीय बाजारापलीकडे पाहू लागले आहेत, याला 'फियर ऑफ मिसिंग आऊट' (FOMO) चे एक उदाहरण मानले जात आहे.
जागतिक गुंतवणुकीतील धोके
जागतिक बाजारात गुंतवणूक करणे हे जोखीम कमी करण्याचा एक मार्ग असला तरी, तज्ञांनी काही धोक्यांकडे लक्ष वेधले आहे. सध्या अनेक भारतीय फंड्स मोठ्या अमेरिकन टेक कंपन्यांमध्येच जास्त गुंतवणूक करत आहेत. जर या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये घसरण झाली, तर परदेशी गुंतवणुकीतून मोठा तोटा होऊ शकतो. तसेच, जर परदेशी आणि भारतीय बाजारातील कंपन्या एकाच वेळी सारख्याच कारणांमुळे प्रभावित होत असतील, तर भौगोलिक विस्ताराचा (Geographic Spread) फायदा कमी होतो.
चलन आणि नियामक बाबी (Currency & Regulatory)
भारतीय रुपयाचे अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत झालेले 12% चे अवमूल्यन (Depreciation) परदेशी गुंतवणुकीतून मिळणाऱ्या परताव्याला कृत्रिमरित्या वाढवत आहे. जर रुपया मजबूत झाला, तर हे फायदे कमी होऊ शकतात. याशिवाय, Liberalised Remittance Scheme (LRS) मर्यादा आणि कर नियमांचे पालन करणे देखील आवश्यक आहे. नियमांचे उल्लंघन केल्यास कायदेशीर आणि आर्थिक अडचणी येऊ शकतात.
पुढे काय?
गुंतवणूकदारांनी सध्याच्या जागतिक शेअर बाजारातील मूल्यांकन (Valuations) टिकून राहतील का, यावर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. तज्ञांच्या मते, गुंतवणूकदारांनी केवळ मागील कामगिरीवर आधारित गुंतवणूक न करता, चलन जोखीम, नियामक बदल आणि तंत्रज्ञान-केंद्रित पोर्टफोलिओमधील अस्थिरता यांचा विचार करून समतोल साधला पाहिजे.