भारत आणि भूतान यांच्यातील आर्थिक भागीदारी अधिक मजबूत झाली आहे. भारताने भूतानच्या १३ व्या पंचवार्षिक योजनेला पाठिंबा देण्यासाठी ₹4,000 कोटींची सवलतीची क्रेडिट लाइन मंजूर केली आहे. एक्सिम बँकेने (Export-Import Bank of India) हा करार केला असून, यामुळे दोन्ही देशांमधील आर्थिक संबंध दृढ होणार आहेत. पायाभूत सुविधा, आरोग्य आणि ग्रीन एनर्जी क्षेत्राला यातून चालना मिळणार आहे, ज्यामुळे भारतीय कंपन्यांसाठी नवीन संधी निर्माण होतील.
भारत-भूतान मैत्रीचे नवे पर्व
भारत आणि भूतान यांनी एकमेकांचे आर्थिक संबंध अधिक दृढ करण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. भारताने भूतानच्या १३ व्या पंचवार्षिक योजनेला (13th Five-Year Plan) पाठिंबा देण्यासाठी तब्बल ₹4,000 कोटींची (सुमारे $475 दशलक्ष) सवलतीची क्रेडिट लाइन मंजूर केली आहे. एक्सपोर्ट-इम्पोर्ट बँक ऑफ इंडिया (Export-Import Bank of India) मार्फत हा निधी पुरवला जाणार आहे. या मदतीमुळे भूतानच्या आर्थिक आणि राष्ट्रीय पायाभूत सुविधांच्या विकासाला मोठी चालना मिळेल.
भारतीय कंपन्यांसाठी सुवर्णसंधी
या क्रेडिट लाइनमुळे भूतानमधील रस्ते, जलविद्युत प्रकल्प आणि शहरी पायाभूत सुविधांसारख्या महत्त्वाच्या प्रकल्पांमध्ये भारतीय कंपन्यांना मोठे काम मिळण्याची शक्यता आहे. इंजिनिअरिंग, प्रोक्युरमेंट आणि कन्स्ट्रक्शन (EPC) क्षेत्रातील भारतीय कंपन्यांना भूतानमध्ये प्रकल्प मिळण्यात याचा फायदा होईल. भारताकडून मिळणाऱ्या सवलतीच्या अर्थसहाय्यामुळे भूतानचा विकास साधण्यासोबतच, या प्रादेशिक प्रकल्पांमध्ये भारतीय कंपन्यांना स्पर्धात्मकता टिकवून ठेवता येईल.
आरोग्य आणि ग्रीन एनर्जीमध्ये सहकार्य
आर्थिक मदतीसोबतच, दोन्ही देशांनी वैद्यकीय संशोधन आणि शिक्षणाच्या क्षेत्रात सहकार्य करण्यासाठी एक सामंजस्य करार (MoU) केला आहे. ऑल इंडिया इन्स्टिट्यूट ऑफ मेडिकल सायन्सेस (AIIMS) आणि भूतानमधील खेसर ग्याल्पो युनिव्हर्सिटी ऑफ मेडिकल सायन्सेस यांच्यातील हे सहकार्य मानव संसाधन विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरेल. तसेच, भूतान सरकारला 45 इलेक्ट्रिक वाहनांची (EVs) भेट देण्यात आली आहे. यामुळे भूतानमध्ये शाश्वत वाहतुकीला (Sustainable Mobility) प्रोत्साहन मिळेल आणि इंधनावरील अवलंबित्व कमी होईल. भारतीय इलेक्ट्रिक वाहन उत्पादकांसाठी देखील यामुळे नव्या बाजारपेठा खुल्या होऊ शकतात.
सामरिक आणि आर्थिक महत्त्व
भारत हा भूतानचा सर्वात मोठा विकास आणि व्यापारी भागीदार राहिला आहे. या नवीन करारामुळे हे नाते अधिक मजबूत झाले आहे. गुंतवणूकदारांसाठी, या सीमापार प्रकल्पांची स्थिरता महत्त्वाची आहे. भूतानची अर्थव्यवस्था भारताच्या तुलनेत लहान असली तरी, भारताकडून मिळणारे सातत्यपूर्ण भांडवल आणि तंत्रज्ञान भारतीय पायाभूत सुविधा क्षेत्राशी संबंधित कंपन्यांसाठी एक स्थिर उत्पन्नाचा स्रोत आहे. या प्रकल्पांची प्रगती आणि क्रेडिट लाइनचा वापर यावर बाजारातील सहभागींचे लक्ष असेल.