जागतिक बाजारात AI शेअर्सची मोठी तेजी सध्या मंदावली आहे. या पार्श्वभूमीवर, भारताची अर्थव्यवस्था आणि शेअर बाजार गुंतवणूकदारांसाठी एक सुरक्षित पर्याय म्हणून समोर येत आहे. तज्ञांच्या मते, ताईवान आणि दक्षिण कोरियासारख्या देशांच्या तुलनेत भारताचे मूल्यांकन (Valuation) अधिक आकर्षक आहे.
जागतिक गुंतवणूकदारांची बदलती नजर
सध्या जगभरातील गुंतवणूकदार भारताकडे अधिक लक्ष देत आहेत. AI (Artificial Intelligence) क्षेत्रातील तुफानी तेजीनंतर आता अनेक बाजारपेठांमध्ये घसरण सुरू झाली आहे. ताईवान आणि दक्षिण कोरियासारख्या देशांमध्ये AI कंपन्यांच्या शेअर्सचे भाव ऐतिहासिक सरासरीच्या तुलनेत 85% आणि 71% ने वाढले होते. मात्र, आता या बाजारांमध्ये सुधारणा (Correction) दिसून येत आहे.
भारताचे आकर्षक मूल्यांकन
याउलट, भारताचा शेअर बाजार सध्या त्याच्या १० वर्षांच्या सरासरीपेक्षा 2.39% कमी दराने ट्रेड करत आहे. व्हॅलम कॅपिटलचे सीईओ मनीष भंडारी यांनी सांगितले की, या फरकामुळे भारतीय बाजारपेठ संस्थात्मक फंडांसाठी (Institutional Funds) एक चांगला पर्याय बनत आहे. देशांतर्गत मागणी आणि कंपन्यांच्या कमाईतील वाढीमुळे (Earnings Growth) भारतीय बाजार स्थिर राहण्याची अपेक्षा आहे.
AI इन्फ्रास्ट्रक्चरमध्ये संधी
AI क्षेत्रातील कंपन्या फक्त सॉफ्टवेअर किंवा चिप डिझाइनवर लक्ष केंद्रित न करता, आता AI इन्फ्रास्ट्रक्चरला मदत करणाऱ्या उद्योगांमध्येही संधी शोधत आहेत. यामध्ये पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स, कूलिंग सिस्टीम, प्रिसिजन कंपोनंट्स आणि स्पेशॅलिटी केमिकल्सचे उत्पादक समाविष्ट आहेत. AI साठी लागणाऱ्या पायाभूत सुविधांची जागतिक मागणी वाढत असल्याने, या गरजा पूर्ण करणाऱ्या भारतीय कंपन्यांना चांगला फायदा होऊ शकतो.
नफ्यात असमानता, पण वाढीची शक्यता
पुढील FY26-28 पर्यंत भारतीय कंपन्यांच्या नफ्यात वार्षिक 15% दराने वाढ अपेक्षित आहे. मात्र, ही वाढ सर्वच क्षेत्रांमध्ये समान नाही. ऑईल अँड गॅस, टेलिकॉम आणि कन्झ्युमर स्टॅपल्ससारख्या मोठ्या क्षेत्रांमध्ये संरचनात्मक आव्हाने (Structural Challenges) आहेत. दुसरीकडे, मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप कंपन्यांनी 21% आणि 32.6% नफ्यात वाढ दाखवून अधिक लवचिकता (Resilience) दर्शवली आहे. त्यामुळे, गुंतवणूकदारांनी विचारपूर्वक निवड करणे महत्त्वाचे ठरेल.
जोखमीचे घटक आणि RBI चा दृष्टिकोन
जागतिक भू-राजकीय तणाव (Geopolitical Tensions), विशेषतः मध्यपूर्वेतील अस्थिरता, ऊर्जा खर्चावर परिणाम करू शकते. अमेरिकेतील आर्थिक आव्हाने (Fiscal Challenges) आणि त्यामुळे बाजारातील तरलता (Liquidity) कमी होण्याचा धोका आहे. देशांतर्गत, रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) व्याजदरांबाबत तटस्थ भूमिका घेत आहे. मात्र, महागाईत लक्षणीय वाढ झाल्यास दर वाढण्याची शक्यता आहे. सध्या कोर इन्फ्लेशन (Core Inflation) नियंत्रणात असल्याने अर्थव्यवस्थेला आधार मिळत आहे.
गुंतवणुकीसाठी 'गुणवत्ता' महत्त्वाची
व्हॅलम कॅपिटलच्या संशोधनानुसार, फक्त 24% कंपन्या महसूल (Revenue), नफा मार्जिन (Profit Margins) आणि नफ्यातील वाढीच्या कठोर निकषांवर उतरतात. त्यामुळे, गुंतवणूकदारांनी अशा कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित करावे ज्यांच्याकडे खरी किंमत ठरवण्याची क्षमता (Pricing Power) आणि ठोस मालमत्ता (Tangible Assets) आहेत. फार्मास्युटिकल कॉन्ट्रॅक्ट डेव्हलपमेंट, वस्त्रोद्योग (Textiles) आणि संरक्षण क्षेत्रातील कंपन्यांमध्ये दीर्घकालीन वाढीच्या संधी आहेत. मात्र, कंपनीची अंमलबजावणी क्षमता आणि अस्थिर जागतिक परिस्थितीत खर्च व्यवस्थापन यावरच त्यांचे यश अवलंबून असेल.