भारत-आसियान व्यापार करार अपडेट होणार; व्हिएतनाममध्ये UPI लवकरच सुरू!

भारत-आसियान व्यापार करारात मोठे बदल अपेक्षित

भारत आणि आसियान (Association of Southeast Asian Nations) देश 2009 पासून अस्तित्वात असलेला व्यापार करार (Trade Pact) 2024 च्या अखेरीस अंतिम स्वरूप देऊन अपडेट करणार आहेत. या नवीन करारामुळे भारत आणि आसियानच्या सर्व 10 सदस्य राष्ट्रांमधील व्यापार आणि गुंतवणुकीच्या प्रवाहांना चालना मिळण्याची शक्यता आहे.

व्यापार तूट कमी करण्यावर लक्ष

या करारावर फेरविचार करण्यामागे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे आसियान देशांसोबत भारताची वाढलेली व्यापार तूट (Trade Deficit). आर्थिक वर्ष 2023 मध्ये ही तूट तब्बल $44 अब्ज डॉलर्सपर्यंत पोहोचली होती, जी एका दशकापूर्वी केवळ $8 अब्ज डॉलर्स होती. नीती आयोगाने (NITI Aayog) नुकत्याच दिलेल्या अहवालात असेही नमूद केले आहे की, जागतिक आर्थिक अनिश्चिततेमुळे सध्याच्या मुक्त व्यापार करारांचा (FTA) वापर करून भारताची निर्यात वाढवणे आव्हानात्मक ठरत आहे.

UPI व्हिएतनाममध्ये होणार सुरू

आर्थिक संबंध अधिक सुलभ करण्यासाठी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी एक मोठी घोषणा केली आहे. त्यानुसार, भारताची युनिफाईड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) प्रणाली व्हिएतनामच्या फास्ट पेमेंट सिस्टमशी जोडली जाईल. हे पाऊल दोन्ही देशांमधील डिजिटल पेमेंट व्यवहार अधिक सुलभ करेल आणि आर्थिक एकात्मतेला (economic integration) प्रोत्साहन देईल.

इतर क्षेत्रांतील सहकार्यावरही भर

डिजिटल फायनान्स व्यतिरिक्त, भारत आणि व्हिएतनाम क्रिटिकल मिनरल्स, दुर्मिळ खनिजे (rare earth elements) आणि ऊर्जा क्षेत्रातही आपले सहकार्य वाढवणार आहेत. यामुळे व्हिएतनाममध्ये भारतीय कृषी उत्पादने, मत्स्यव्यवसाय आणि पशु उत्पादनांची निर्यात सुलभ होईल. याशिवाय, दोन्ही देशांमधील औषध नियामक (drug regulators) यांच्यातील सामंजस्य करारामुळे व्हिएतनाममध्ये भारतीय औषधांची उपलब्धता वाढेल. तंत्रज्ञान, उत्पादन आणि स्टार्टअप इकोसिस्टममध्येही सहकार्य वाढवण्याची योजना आहे.