एप्रिल ते जून 2026 या तिमाहीत परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय इक्विटीमधून अंदाजे $4.66 अब्ज काढून घेतले. बीएसई सेन्सेक्स **6.9%** वाढला असतानाही ही विक्री झाली. मात्र, जुलै 2026 मध्ये परिस्थिती बदलली आणि परदेशी गुंतवणूकदार पुन्हा बाजारात पैसा गुंतवू लागले.
परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री सुरूच
एप्रिल ते जून 2026 या तिमाहीत परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (Foreign Institutional Investors) भारतीय शेअर बाजारातून मोठ्या प्रमाणात पैसे काढून घेतले. या तीन महिन्यांच्या काळात, सुमारे $4.66 अब्ज इतकी रक्कम भारत-केंद्रित परदेशी फंडांमधून बाहेर गेली.
विशेष म्हणजे, ही विक्री भारतीय शेअर बाजारात तेजी असतानाही झाली. याच काळात बीएसई सेन्सेक्स (BSE Sensex) 6.9% ने वाढला होता, तर स्मॉल-कॅप आणि मिड-कॅप शेअर्सनी याहून अधिक उसळी घेतली होती.
विक्रीची प्रमुख कारणे
परदेशी गुंतवणूकदारांनी आपले होल्डिंग्स कमी करण्याची अनेक कारणे आहेत. जागतिक स्तरावर अमेरिकन ट्रेझरी बॉण्ड्सवरील वाढलेले व्याजदर आणि मजबूत होत असलेला अमेरिकन डॉलर यामुळे उदयोन्मुख बाजारपेठा (Emerging Markets) कमी आकर्षक वाटत होत्या. तसेच, काही गुंतवणूकदारांना भारतीय शेअर्स इतर देशांच्या तुलनेत महाग वाटत होते, त्यामुळे त्यांनी इतर बाजारांमध्ये गुंतवणूक वळवली. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावामुळेही (Geopolitical tensions) ही सावधगिरी वाढली.
देशांतर्गत गुंतवणूकदारांचा आधार
परदेशी गुंतवणूकदारांनी विक्री करूनही भारतीय बाजार वाढत राहिला, यावरून देशांतर्गत गुंतवणूकदारांचा वाढता प्रभाव दिसून येतो. भारतीय म्युच्युअल फंड (Mutual Funds) आणि विमा कंपन्यांसारख्या देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (Domestic Institutional Investors) बाजारात एक मजबूत आधार दिला. त्यांनी परदेशी गुंतवणूकदारांनी विकलेले शेअर्स सातत्याने खरेदी केले, ज्यामुळे बाजारात स्थिरता टिकून राहिली आणि निर्देशांक (Indices) वाढण्यास मदत झाली.
गुंतवणुकीचा बदलता कल
परदेशी गुंतवणुकीत एक स्पष्ट फरक दिसून आला. जिथे सक्रिय व्यवस्थापन असलेल्या फंडांमधून (Actively managed funds) मोठी रक्कम बाहेर गेली, तिथे एक्सचेंज-ट्रेडेड फंडांमधून (ETFs) तुलनेने कमी पैसे काढले गेले.
तिमाही संपल्यानंतर बाजारातील भावनांमध्ये (Sentiment) बदल झाला आहे. जुलै 2026 मध्ये, परदेशी गुंतवणूकदार पुन्हा निव्वळ खरेदीदार (Net buyers) म्हणून बाजारात परतले आणि त्यांनी सुमारे ₹20,200 कोटी गुंतवले. चांगल्या व्हॅल्युएशनमुळे (Valuations) आणि जागतिक अर्थव्यवस्था स्थिर होत असल्याचे संकेत मिळाल्याने हा बदल झाला आहे. परदेशी गुंतवणूकदारांनी आपले क्षेत्रावरचे लक्षही बदलले असून, बँकिंग आणि ऊर्जा क्षेत्रांतून गुंतवणूक काढून औद्योगिक (Industrials), आयटी (IT) आणि आरोग्यसेवा (Healthcare) यांसारख्या उद्योगांमध्ये पैसे गुंतवले आहेत.
पुढील वाटचाल
गुंतवणूकदारांसाठी, येत्या काळात परदेशी आणि देशांतर्गत खरेदीचा प्रवाह कसा राहतो यावर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल. परदेशी विक्री कमी झाली असली तरी, तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार किंवा अमेरिकेच्या चलन धोरणातील (Monetary policy) बदल यांसारख्या जागतिक घटनांमुळे बाजारात अचानक बदल होऊ शकतो. जर परदेशी गुंतवणूकदार पुन्हा पैसे काढण्याचा निर्णय घेतील, तर देशांतर्गत गुंतवणूकदार बाजाराला किती आधार देतात, यावर भारतीय बाजाराची स्थिरता अवलंबून असेल.