युक्रेनसाठी असलेल्या **€70 दशलक्ष** च्या दारुगोळा (Ammunition) करारात फसवणूक झाल्यामुळे एस्टोनियाचे संरक्षण मंत्री Hanno Pevkur यांनी राजीनामा दिला आहे. या प्रकरणातील भारतीय कंपनी Neco Defence Munitions च्या भूमिकेवरही प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
एस्टोनियाचे संरक्षण मंत्री Hanno Pevkur यांनी २ सप्टेंबर २०२६ रोजी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आहे. €70 दशलक्ष च्या संरक्षण खरेदी करारात झालेल्या गंभीर त्रुटींची जबाबदारी स्वीकारून त्यांनी हा निर्णय घेतला आहे. ही घटना २०२४ मध्ये Estonian Centre for Defence Investments (RKIK) आणि Datasel SRL यांच्यात झालेल्या कराराशी संबंधित आहे. Datasel SRL ही कंपनी भारत-स्थित Neco Defence Munitions ने अधिग्रहित केली होती.
नक्की काय घडले?
युक्रेनला दारुगोळा पुरवण्याच्या उद्देशाने हा करार करण्यात आला होता, ज्यासाठी European Peace Facility कडून निधी उपलब्ध झाला होता. मात्र, सरकारी ऑडिटमध्ये असे समोर आले की, पुरवठादार कंपनीकडे अशा जटिल शस्त्रास्त्र उत्पादनाचा अनुभवच नव्हता. पुरवण्यात आलेल्या दारुगोळ्याची गुणवत्ता निकषांनुसार नसल्याने हा संपूर्ण प्रकल्पच बारगळला.
कायदेशीर लढाई आणि परिणाम
आता एस्टोनिया सरकारने Strasbourg येथील European Arbitration and Mediation Centre मध्ये कायदेशीर कारवाई सुरू केली असून, दिलेला €70 दशलक्ष चा परतावा परत मिळवण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. जर हा निधी परत मिळाला नाही, तर एस्टोनियाच्या सरकारी बजेटवर मोठा ताण पडू शकतो.
भारतीय संरक्षण क्षेत्रासाठी ही एक धोक्याची घंटा मानली जात आहे. आंतरराष्ट्रीय संरक्षण बाजारपेठेत कडक गुणवत्ता तपासणी आणि कार्यक्षमता आवश्यक असते. अशा करारांमधील अपयशामुळे केवळ आर्थिक नुकसानच होत नाही, तर जागतिक स्तरावर भारतीय कंपन्यांच्या प्रतिमेलाही मोठी धक्का पोहोचू शकतो.