नेपाळमधील 'अप्पर त्रिशुली-१' हायड्रोपॉवर प्रकल्पाच्या बोगद्यात अडकलेल्या लुहाइटाओ या चिनी नागरिकाची ११ दिवसांनंतर जिवंत सुटका करण्यात आली आहे. २६ ऑगस्टला झालेल्या भीषण हिमनदी कोसळण्याच्या घटनेत नेपाळच्या ऊर्जा क्षेत्राचे मोठे नुकसान झाले असून, आतापर्यंत १,३०० हून अधिक मृत्यू झाले आहेत.
५ सप्टेंबर २०२६ रोजी 'अप्पर त्रिशुली-१' हायड्रोपॉवर प्रकल्पाच्या ऑडिट टनेलमध्ये २२५ मीटर खोलवर अडकलेल्या लुहाइटाओला सुरक्षित बाहेर काढण्यात यश आले. याच्या एक दिवस आधी त्रिशुली ३ए प्रकल्पातील दोन नेपाळी कामगारांचीही सुटका करण्यात आली होती. बचाव पथकांसमोर सध्या आव्हानात्मक परिस्थिती असून, ढिगाऱ्याखाली अडकलेल्या इतर कामगारांचा शोध घेण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे.
ऊर्जा क्षेत्रावर भीषण परिणाम
२६ ऑगस्ट रोजी झालेल्या बर्फाच्या प्रचंड दरडी कोसळल्यामुळे नेपाळच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांचे कंबरडे मोडले आहे. प्राथमिक अंदाजानुसार, नेपाळची एकूण वीज निर्मिती क्षमतेपैकी १०% क्षमता सध्या बंद किंवा क्षतिग्रस्त झाली आहे. या आपत्तीमुळे होणारे एकूण आर्थिक नुकसान २०० अब्ज नेपाळी रुपयांच्या वर जाण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
गुंतवणुकीवर आणि धोरणांवर परिणाम
या भीषण दुर्घटनेमुळे भविष्यातील प्रकल्पांच्या जोखमीचे मूल्यमापन बदलण्याची शक्यता आहे. हिमालयाच्या भागात भविष्यात प्रकल्प उभारताना कंपन्यांना अधिक खर्चिक आणि सुरक्षित डिझाइन्सचा विचार करावा लागेल. याशिवाय, बँकिंग आणि विमा क्षेत्रावर मोठ्या प्रमाणात क्लेम्सचा (Claims) ताण येण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता दुरुस्तीच्या कामांवर, विम्याच्या रकमेच्या दाव्यांवर आणि देशाच्या वीज स्थिरतेवर केंद्रित आहे.
