चीनने मलेशियाला पाठवलेल्या ड्युरियन शिपमेंटसाठी डिजिटल युआनचा (e-CNY) वापर केला आहे. विशेष म्हणजे, ही आंतरराष्ट्रीय पेमेंट प्रक्रिया केवळ ३० मिनिटांत पूर्ण झाली, जी पारंपरिक बँकिंग पद्धतींपेक्षा खूपच वेगवान आहे.
आंतरराष्ट्रीय व्यापारात डिजिटल युआनचे नवे पर्व
चीनच्या सेंट्रल बँकेने विकसित केलेल्या डिजिटल युआन (e-CNY) ने आंतरराष्ट्रीय व्यापारात एक नवे पाऊल टाकले आहे. मलेशियासोबतच्या एका ड्युरियन शिपमेंटचे व्यवहार डिजिटल युआन वापरून केवळ ३० मिनिटांत पूर्ण करण्यात आले. पारंपरिक बँकिंग सिस्टीम, जसे की SWIFT, द्वारे असे आंतरराष्ट्रीय व्यवहार पूर्ण होण्यासाठी साधारणपणे १ ते ३ व्यावसायिक दिवस लागतात. या तुलनेत, डिजिटल युआनने हे काम लक्षणीयरीत्या जलद केले आहे.
या व्यवहाराचे मूल्य ४३,००० युआन इतके होते, जे अंदाजे ₹६.०५ लाखांच्या जवळपास आहे.
व्यापाराची कार्यक्षमता आणि खर्च यात काय फरक पडतो?
व्यवसायिकांना या डिजिटल चलनामुळे दोन मोठे फायदे मिळतात: व्यवहाराचा वेळ वाचतो आणि खर्चही कमी होतो. पारंपरिक आंतरराष्ट्रीय पेमेंटमध्ये अनेक मध्यस्थ बँकांचा समावेश असतो. प्रत्येक बँक स्वतःचे शुल्क आकारते, जे प्रत्येक व्यवहारामागे $२५ ते $३५ पर्यंत असू शकते. डिजिटल युआनचा वापर केल्याने, मलेशियातील निर्यातदाराने कोणतेही अतिरिक्त बँक शुल्क न देता थेट मलेशियाई रिंगिटमध्ये पैसे मिळवले.
हा प्रयोग जून २०२६ मध्ये अपग्रेड केलेल्या डिजिटल युआन सेवा प्लॅटफॉर्मच्या सुरुवातीनंतर झाला आहे. हा प्लॅटफॉर्म आंतरराष्ट्रीय वित्तीय संस्थांना २४/७ पेमेंट सेवा देण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. यावरून चीन आपल्या डिजिटल चलनाचे जागतिक व्यापार प्रवाहात एकत्रीकरण करण्यासाठी सक्रिय असल्याचे दिसून येते. जरी हा व्यवहार लहान असला तरी, आंतरराष्ट्रीय पुरवठा साखळी सुलभ करण्यासाठी सेंट्रल बँक डिजिटल चलनांच्या (CBDCs) वापरासाठी एक उत्तम उदाहरण आहे.
जागतिक पेमेंटचे भविष्य
ड्युरियन व्यापारात दाखवलेली कार्यक्षमता असूनही, SWIFT नेटवर्क अजूनही जागतिक वित्तीय संदेशवहनासाठी मुख्य मानक आहे. e-CNY सारख्या डिजिटल चलनांना विविध देशांमधील नियामक स्वीकृती, सामायिक पायाभूत सुविधांची आवश्यकता आणि सायबर सुरक्षा यासारख्या आव्हानांना सामोरे जावे लागते.
भारतीय गुंतवणूकदार आणि व्यवसाय मालकांसाठी ही घडामोड महत्त्वाची आहे. कारण यातून आंतरराष्ट्रीय व्यापारातील खर्च कमी करण्यासाठी डिजिटल चलनांची वाढती क्षमता दिसून येते. पुढील काळात चीन हे तंत्रज्ञान मोठ्या व्यापार व्हॉल्यूमसाठी किती यशस्वीपणे वापरू शकते आणि डिजिटल चलन-आधारित व्यापाराकडे होणाऱ्या बदलांना इतर प्रमुख अर्थव्यवस्था कशा प्रतिसाद देतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.