६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी बल्गेरियाच्या विशेष आर्थिक क्षेत्रात दोन कार्गो जहाजांवर ड्रोन हल्ले झाले. या भीषण घटनेमुळे एका जहाजाचा बुडून अंत झाला असून, जागतिक अन्नधान्य पुरवठा साखळी आणि सागरी विमा खर्चावर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
व्यापारासाठी धोक्याची घंटा
बल्गेरियाच्या सागरी प्रशासनाने पुष्टी केली आहे की, किनारपट्टीपासून सुमारे १२८ किलोमीटर अंतरावर ही धक्कादायक घटना घडली. टोगोच्या ध्वजाखालील 'Alfa Watan' हे जहाज हल्ल्यानंतर समुद्रात बुडाले, तर पलाऊच्या ध्वजाखालील 'Able' जहाजाला भीषण आग लागली. या जहाजावरील १८ कर्मचाऱ्यांना सुखरूप वाचवण्यात यश आले असले, तरी या हल्ल्याने व्यावसायिक नौकानयनासाठी सुरक्षेचा नवा धोका निर्माण केला आहे.
अन्नधान्य पुरवठ्यावर परिणाम
'Able' हे जहाज गहू (Wheat) घेऊन जात होते, हे स्पष्ट झाल्यामुळे आता कृषी मालाच्या वाहतूक मार्गांवर गंभीर चिंता व्यक्त केली जात आहे. काळा समुद्र हा जागतिक धान्य निर्यातीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग आहे. आतापर्यंत सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या भागात लष्करी हस्तक्षेप वाढल्याने सप्लाय चेनमध्ये मोठी अनिश्चितता निर्माण झाली आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहेत संकेत?
या घटनेमुळे 'वॉर-रिस्क इन्शुरन्स' (War-risk insurance) प्रीमियममध्ये मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे. विमा खर्च वाढल्यास त्याचा थेट फटका शिपिंग कंपन्यांच्या नफ्याला बसेल आणि पर्यायाने गव्हासारख्या जीवनावश्यक वस्तूंच्या दरात वाढ होऊ शकते. जर शिपिंग कंपन्यांनी या मार्गावरून जाणे टाळले, तर लॉजिस्टिकमध्ये मोठी कोंडी (Bottleneck) निर्माण होऊन जागतिक बाजारपेठेत वस्तूंच्या किमती अस्थिर होऊ शकतात. गुंतवणूकदारांनी आता वाढत्या फ्रेट रेट्स (Freight rates) आणि जागतिक धान्य साखळीतील बदलांकडे लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.