कॅशलेस हेल्थ इन्शुरन्स ही केवळ बिलाच्या सेटलमेंटची एक पद्धत आहे, पूर्ण पेमेंटची हमी नाही. डिस्चार्जच्या वेळी अनेकदा नॉन-मेडिकल खर्च आणि रूम रेंट कॅप्समुळे ग्राहकांना स्वतःच्या खिशातून पैसे भरावे लागतात.
हेल्थ इन्शुरन्समध्ये 'कॅशलेस' या शब्दाचा अनेकदा चुकीचा अर्थ काढला जातो की, हॉस्पिटलचा सर्व खर्च विमा कंपनीच करेल. प्रत्यक्षात, ही केवळ एक सोय आहे, ज्याद्वारे विमा कंपनी आणि हॉस्पिटल थेट सेटलमेंट करतात. मात्र, ही सुविधा केवळ तुमच्या पॉलिसीच्या अटी आणि शर्तींनुसार पात्र असलेल्या खर्चासाठीच लागू होते.
बिलिंग काऊंटरवरचे छुपे खर्च
डिस्चार्जच्या वेळी रुग्णांना अनेकदा धक्का बसतो, कारण विमा कंपन्या ग्लोव्हज, मास्क, पीपीई किट्स, प्रशासकीय शुल्क किंवा रजिस्ट्रेशन फी यांसारख्या गोष्टींचे पैसे देण्यास नकार देतात. या वस्तू 'नॉन-पेबल' (Non-payable) श्रेणीत येतात, त्यामुळे हे बिल रुग्णाला स्वतःच्या खिशातून भरावे लागते.
रूम रेंट आणि पॉलिसी लिमिटचा फटका
अनेक हेल्थ प्लॅन्समध्ये 'रूम रेंट कॅप' असते, जी सामान्यतः सम इन्शुअर्डच्या १% इतकी असते. जर तुम्ही मर्यादेपेक्षा जास्त भाड्याची रूम निवडली, तर विमा कंपनी 'प्रपोर्शनेट डिडक्शन' (Proportionate Deduction) नियम लागू करते. यामुळे केवळ रूम रेंटच नाही, तर सर्जन फी आणि औषधांच्या बिलातही विमा कंपनी कपात करते, ज्यामुळे तुम्हाला मोठा फरक भरावा लागू शकतो.
ॲडमिशनवेळी डिपॉझिट आणि सेटलमेंट
कॅशलेस सुविधा असूनही, अनेक हॉस्पिटल्स ॲडमिशनच्या वेळी डिपॉझिट मागतात. याचे मुख्य कारण म्हणजे भविष्यात विमा कंपनीने दावा नाकारला किंवा अंतिम बिल प्री-ऑथोराईज्ड रकमेपेक्षा जास्त झाले, तर हॉस्पिटलचा धोका कमी करणे. अंतिम बिलात तफावत असल्यास ती रक्कम रुग्णालाच द्यावी लागते.
काय काळजी घ्याल?
आर्थिक संकट टाळण्यासाठी आपत्कालीन परिस्थिती येण्यापूर्वी पॉलिसीचे डॉक्युमेंट्स नीट तपासा. यामध्ये 'को-पेमेंट' (Co-payment) आणि 'डिडक्टिबल्स' (Deductibles) यांसारख्या अटींची माहिती घ्या. कॅशलेस सुविधा महत्त्वाची असली तरी, उपचारादरम्यानच्या अशा खर्चांसाठी नेहमी एक इमर्जन्सी फंड हाताशी ठेवणे केव्हाही चांगले.