भारतातील हेल्थ इन्शुरन्स मार्केटमध्ये मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. FY22 ते FY26 दरम्यान टियर २ आणि ३ शहरांमधून नवीन विमा घेणाऱ्यांच्या संख्येत **३५१%** चा जबरदस्त उछाल आला असून गुंतवणूकदारांचे याकडे लक्ष केंद्रित झाले आहे.
भारतातील आरोग्य विमा क्षेत्रात सध्या मोठा स्ट्रक्चरल बदल सुरू असून, आता लहान शहरे या उद्योगाचे नवे ग्रोथ इंजिन बनली आहेत. FY22 ते FY26 या कालावधीत पहिल्यांदा विमा खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांचा आकडा ३५१% ने वाढला आहे. सध्या, सर्व नवीन पहिल्यांदा विमा घेणाऱ्या पॉलिसींपैकी ६७% हिस्सा हा टियर २ आणि ३ शहरांमधील आहे, जो FY22 मध्ये केवळ ५६% होता.
कव्हरेज व्हॅल्यूमध्ये वाढ
केवळ ग्राहकांची संख्याच नाही, तर कव्हरेजची रक्कमही मोठ्या प्रमाणावर वाढली आहे. पहिल्यांदा विमा घेणाऱ्या ग्राहकांचे सरासरी सम इन्शुअर्ड (Sum Insured) ₹६.३ लाखांवरून (FY22) थेट ₹१३.१ लाखांपर्यंत (FY26) पोहोचले आहे. विशेष म्हणजे, सध्याच्या ६८% नवीन पॉलिसींमध्ये ₹१० लाख किंवा त्याहून अधिक कव्हरेज मिळत आहे, जे चार वर्षांपूर्वी केवळ ३२% होते. मेडिकल इन्फ्लेशन आणि उपचारांचा वाढता खर्च लक्षात घेता, छोटे शहरे आता मोठ्या आणि व्यापक पॉलिसींना पसंती देत आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
लहान शहरांमधील हा विस्तार विमा कंपन्यांसाठी संधी आणि आव्हाने दोन्ही घेऊन आला आहे. जनरल इन्शुरन्स आणि स्टँड-अलोन हेल्थ इन्शुरन्स कंपन्यांमध्ये आता तीव्र स्पर्धा सुरू आहे. गुंतवणूकदारांनी हे पाहणे गरजेचे आहे की, कंपन्या नवीन मार्केटमध्ये क्लेम (Claims) कशा प्रकारे सेटल करतात. ऑनलाइन पॉलिसी विक्री सोपी असली, तरी लहान शहरांमध्ये 'कॅशलेस' नेटवर्क हॉस्पिटल्सची उपलब्धता असणे अत्यंत आवश्यक आहे. इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या कमतरतेमुळे सेटलमेंटमध्ये विलंब झाल्यास कंपनीच्या ब्रँडवर आणि भविष्यातील रिटेंशनवर परिणाम होऊ शकतो.
लिंगाधारित दरी (Demographic Gap)
बाजारात सध्या २६ ते ४५ वयोगटातील ग्राहकांचे प्रमाण सर्वाधिक आहे, मात्र यात एक मोठी तफावत दिसते. नवीन ग्राहकांमध्ये पुरुषांचे प्रमाण ८२% पेक्षा जास्त आहे. महिला ग्राहकांसाठी विशेष उत्पादने आणल्यास या मार्केटमध्ये अधिक विस्ताराला वाव आहे. वाढत्या ग्राहकांसोबतच नफ्याचे मार्जिन टिकवून ठेवणे आणि क्लेम मॅनेजमेंट सक्षम करणे, हेच विमा कंपन्यांच्या दीर्घकालीन यशाचे गमक ठरेल.