LIC चा पहिला बोनस: शेअरची किंमत डबल होणार? गुंतवणूकदारांना मोठा दिलासा!

LIC चा ऐतिहासिक बोनस: काय आहे खास?

सरकारी विमा कंपनी LIC च्या संचालक मंडळाने इतिहासात पहिल्यांदाच बोनस शेअर देण्याचा निर्णय घेतला आहे. हा १:१ बोनस म्हणजे प्रत्येक शेअरमागे एक बोनस शेअर दिला जाईल. यामुळे कंपनीचे एकूण शेअर्स दुप्पट होणार आहेत.

यासाठी कंपनी तिच्या राखीव निधी आणि अतिरिक्त उत्पन्नातून (reserves and surplus) ₹६,३२५ कोटी इतकी रक्कम वापरेल. डिसेंबर २०२५ पर्यंत कंपनीचा राखीव निधी ₹१.४६ लाख कोटी पेक्षा जास्त होता. यामुळे LIC चे एकूण भाग भांडवल (paid-up equity capital) ₹६,३२४.९९ कोटींवरून वाढून ₹१२,६४९.९९ कोटी होईल.

बाजारावर काय परिणाम होणार?

बोनस शेअर दिल्याने शेअरधारकांना थेट फायदा मिळतो, पण बाजारात शेअरची किंमत लगेच ५०% नी कमी होण्याची शक्यता असते. उदाहरणार्थ, जर शेअरची किंमत ₹१,००० असेल, तर बोनस मिळाल्यानंतर ती अंदाजे ₹५०० होईल. मात्र, यामुळे कंपनीचे एकूण मार्केट कॅपिटलायझेशन (market capitalization) बदलत नाही.

या घोषणेनंतर LIC च्या शेअरमध्ये मागील ५ दिवसात जवळपास ९% ची वाढ दिसून आली आहे. गेल्या एका महिन्यात शेअर ४% वाढला आहे. मात्र, वर्षाच्या सुरुवातीपासून (Year-to-date) शेअरमध्ये जवळपास ५% ची घसरण झाली आहे. १३ एप्रिल २०२६ रोजी शेअर ₹९८० च्या जवळ, म्हणजेच ५२ आठवड्यांच्या उच्चांकावर (52-week high) ट्रेड करत होता.

स्पर्धकांच्या तुलनेत LIC चे व्हॅल्युएशन (Valuation)

सध्या LIC चा प्राइस-टू-अर्निंग्स (P/E) रेशो ९.१५ ते ११.०४ दरम्यान आहे. याउलट, खाजगी विमा कंपन्यांचे P/E रेशो खूप जास्त आहेत. SBI Life Insurance चा P/E सुमारे ७७.७३, HDFC Life चा ६४.२२, तर ICICI Prudential Life चा ५३.२१ ते ५८.०१ आहे.

LIC कडे बाजारात मोठा हिस्सा (market share) असूनही, मार्केट तिच्या कमाईला (earnings) स्पर्धकांच्या तुलनेत खूप कमी महत्त्व देत आहे.

विश्लेषकांचे मत काय?

अनेक विश्लेषकांचे मत LIC बद्दल सकारात्मक आहे. सरासरी १२ महिन्यांसाठी LIC चा टार्गेट प्राइस (target price) INR १,०४८ ते INR १,०९१ दरम्यान आहे. याचा अर्थ सध्याच्या किमतीवरून शेअरमध्ये २६% ते ३५% पर्यंत वाढ होण्याची शक्यता आहे.

काय आहेत चिंता?

जरी बोनस इश्यू आनंदाची बातमी असली तरी, शेअरची किंमत अर्धी होणे काही गुंतवणूकदारांसाठी गोंधळात टाकणारे ठरू शकते. मे २०२२ मध्ये IPO आल्यानंतर LIC चा शेअर अपेक्षित कामगिरी करू शकलेला नाही. कंपनीने डिव्हिडंड (dividend) वाढवला असला तरी, IPO किमतीच्या वर टिकून राहण्यात शेअरला यश आलेले नाही.

याशिवाय, SEBI कडून २०२३ मध्ये काही कंपन्यांवर लावले गेलेले फ्रंट-रनिंगचे (front-running) निर्बंध किंवा FY22 साठी आलेली टॅक्सची मागणी यासारख्या घटनांमुळे काही प्रमाणात प्रशासकीय जोखीम (governance risks) दिसून येते.

सेक्टरचा अंदाज

भारतीय विमा क्षेत्रात २०२६ ते २०३० दरम्यान वार्षिक सरासरी ६.९% वाढ अपेक्षित आहे. Nifty Financial Services Index ने मागील १ वर्षात ८.६२% चा परतावा दिला आहे, ज्याचा P/E रेशो १७.०६ आहे.