भारतातील पेट इन्शुरन्सची 'धूम'! वाढत्या खर्चामुळे बाजार जोरात, पण 'या' त्रुटींकडे लक्ष द्या!

पेट्स 'फॅमिली' झाल्याने इन्शुरन्सला नवी दिशा

भारतात पाळीव प्राण्यांकडे बघण्याचा दृष्टिकोन बदलला आहे. आता त्यांना केवळ सोबती नाही, तर कुटुंबातील सदस्य म्हणून पाहिले जाते. याच 'पेट ह्यूमनायझेशन' (Pet Humanization) मुळे लोक त्यांच्या आरोग्यावर आणि देखभालीवर जास्त खर्च करायला तयार आहेत. यासोबतच, पशुवैद्यकीय उपचारांचा खर्चही प्रचंड वाढला आहे. 40% पेक्षा जास्त वाढलेल्या या खर्चामुळे पेट इन्शुरन्सची मागणी वाढली आहे.

वाढत्या खर्चाचे आकडे काय सांगतात?

पेट केअर इंडस्ट्री, जी 2024 मध्ये अंदाजे USD 3.6 बिलियन होती, ती 2028 पर्यंत USD 7 बिलियन पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. यात 17.3% ची वार्षिक वाढ अपेक्षित आहे. सर्वसामान्य वार्षिक तपासणी आणि लसीकरणासाठी ₹2,000 ते ₹4,500 खर्च येऊ शकतो. तर, एक्स-रे किंवा सोनोग्राफीसारख्या तपासण्यांसाठी ₹1,200 ते ₹4,000 लागू शकतात. शस्त्रक्रिया (Surgery) किंवा इतर गंभीर उपचारांसाठी ₹5,000 ते ₹50,000 किंवा त्याहून अधिक खर्च येऊ शकतो. आपत्कालीन सल्ला मसलतीसाठी (Emergency Consultation) ₹1,000 ते ₹2,500 आणि हॉस्पिटलायझेशनसाठी प्रति रात्र ₹1,500 ते ₹5,000 लागतात.

मार्केटमधील स्थिती आणि मुख्य कंपन्या

भारतातील पेट इन्शुरन्स मार्केट अजूनही सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे. 2023 पर्यंत फक्त 1% पेक्षा कमी पाळीव प्राण्यांचा इन्शुरन्स काढलेला होता. मात्र, Bajaj Allianz, New India Assurance, Oriental Insurance, Future Generali आणि Digit सारख्या मोठ्या विमा कंपन्यांनी यात प्रवेश केला आहे. काही अंदाजानुसार, हे मार्केट 2030 पर्यंत USD 45.88 मिलियन पर्यंत पोहोचू शकते, तर काही जणांच्या मते 2025 पर्यंत ते अंदाजे ₹6,500 कोटी (सुमारे USD 780 मिलियन) पर्यंत पोहोचू शकते.

आव्हाने आणि धोके

बाजार वाढत असला तरी, काही प्रमुख आव्हाने आहेत. पेट इन्शुरन्सबद्दल ग्राहकांमध्ये अजूनही जागरूकता कमी आहे आणि पॉलिसी कशा काम करतात हे समजणे अनेकांना अवघड वाटते. अनेक पॉलिसींमध्ये आजारपण (Illness) किंवा जुनाट आजारांसाठी (Chronic Conditions) पुरेसे कव्हरेज नसते किंवा क्लेम (Claim) करताना मिळणारी रक्कम खर्चापेक्षा खूप कमी असते. महत्वाचे म्हणजे, या मार्केटसाठी अजूनही विशिष्ट नियमावली (Regulatory Oversight) नाही, ज्यामुळे फसवणुकीची किंवा अप्रमाणित पॉलिसींची शक्यता वाढते. पॉलिसींमध्ये पूर्वनियोजित आजार (Pre-existing Conditions) आणि काही विशिष्ट जाती किंवा वयावर आधारित निर्बंध असू शकतात.

भविष्यातील वाटचाल

भारतातील पेट इन्शुरन्स मार्केटची भविष्यातील वाढ पेट मालकांना अधिक वैयक्तिकृत (Personalized) आणि डिजिटल-आधारित (Digital-first) उपाय देण्यावर अवलंबून असेल. मात्र, मार्केटची पूर्ण क्षमता साधण्यासाठी स्पष्ट नियमावली, ग्राहकांमध्ये अधिक जागरूकता आणि पारदर्शक पॉलिसी रचना असणे अत्यंत गरजेचे आहे.