जीवन विम्याचा व्यवसाय मंदावला, SIP मध्ये विक्रमी वाढ! नवीन कर नियमांमुळे गुंतवणूकदार नाराज?

कर नियमांमुळे जीवन विम्याला फटका

नवीन कर प्रणालीच्या बदलांमुळे, विशेषतः एप्रिल २०२३ पासून, जीवन विमा प्रीमियमवरील कर सवलती (Section 80C अंतर्गत) आणि १ एप्रिल २०२३ नंतर जारी झालेल्या पॉलिसींच्या ₹5 लाखांवरील मॅच्युरिटी रकमेवर कर लागू झाल्याने नवीन पॉलिसींच्या विक्रीत घट झाली आहे. अर्थात, डेथ बेनिफिट मात्र करमुक्त आहेत.

दीपक पारेख यांची चिंता

पूर्वी HDFC Bank चे चेअरमन असलेले दीपक पारेख यांनी यावर चिंता व्यक्त केली आहे. ते म्हणाले, "पूर्वी जीवन विम्याची वाढ ही कर सवलतींवर जास्त अवलंबून होती. पण आता तो फायदा काढून घेतल्यामुळे नवीन विमा पॉलिसींची विक्री कमी झाली आहे." हे स्पष्टपणे दाखवते की कर धोरणांचा विक्रीवर थेट परिणाम होतो.

SIP मध्ये पैशांचा ओघ वाढला

याउलट, किरकोळ गुंतवणूकदार आता सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) मध्ये अधिक पैसे गुंतवत आहेत. म्युच्युअल फंडांमधील SIP द्वारे दरमहा ₹15,000 कोटींहून अधिकची विक्रमी आवक (inflows) नोंदवली जात आहे. हे दर्शवते की भारतीय आता बाजाराशी निगडित पर्यायांमध्ये अधिक गुंतवणूक करत आहेत.

कंपन्यांचे मूल्यांकन आणि भविष्यातील आव्हाने

या बदलत्या परिस्थितीचा परिणाम जीवन विमा कंपन्यांच्या मूल्यांकनावरही दिसून येतो. जीवन विमा निगम (LIC) चे मार्केट कॅप अंदाजे ₹5.5 लाख कोटी आहे आणि P/E रेशो सुमारे 25 आहे. HDFC Life Insurance आणि ICICI Prudential Life Insurance चे मार्केट कॅप अनुक्रमे सुमारे ₹1.3 लाख कोटी आणि ₹70,000 कोटी आहे, ज्यांचे P/E रेशो अनुक्रमे सुमारे 60 आणि 45 आहेत.

सध्याचे कर वातावरण पाहता, पारंपरिक बचत-केंद्रित जीवन विमा उत्पादनांपेक्षा इक्विटी लिंक्ड सेव्हिंग्ज स्कीम्स (ELSS) किंवा SIP द्वारे म्युच्युअल फंडांसारखे पर्याय अधिक आकर्षक ठरत आहेत. या पर्यायांमध्ये कर-कार्यक्षम परतावा (tax-efficient returns) मिळण्याची शक्यता जास्त आहे.

भारतात विम्याचा प्रसार कमी असूनही, जीवन विमा क्षेत्राला कर लाभांवरील अवलंबित्व कमी करण्याचे आव्हान आहे. नवीन कर बदलांमुळे हे स्पष्ट झाले आहे की काही वाढ केवळ सवलतींमुळेच झाली होती, केवळ संरक्षण आणि बचतीच्या मूळ मूल्यामुळे नाही. जीवन विम्याचे महत्त्व संरक्षणासाठी कायम असले तरी, नवीन कर नियमांमुळे एक बचत उत्पादन म्हणून त्याचे आकर्षण कमी झाले आहे. कंपन्यांना केवळ कर कपातीपलीकडे जाऊन अधिक आकर्षक उत्पादने विकसित करावी लागतील, अन्यथा त्यांची वाढ मंदावू शकते.