भारतीय इन्शुरन्स क्षेत्रात आता तंत्रज्ञानाचा मोठा बदल दिसून येत आहे. कंपन्या 'कस्टमर अॅक्विझिशन कॉस्ट' (Customer Acquisition Cost) कमी करण्यासाठी आणि ग्रामीण भागात विस्तार करण्यासाठी एआय (AI) मॉडेल्सचा वापर करत आहेत.
भारतीय विमा क्षेत्र आता आपल्या सेल्स स्ट्रॅटेजीमध्ये मोठा बदल करत आहे. जुन्या आणि महागड्या विक्री पद्धतींऐवजी आता एआय-आधारित (AI-driven) सिस्टिम्सवर भर दिला जात आहे. अनेक वर्षांपासून कंपन्या थर्ड-पार्टी अॅग्रिगेटर्स आणि महागड्या मार्केटिंगवर अवलंबून होत्या, ज्याचा थेट परिणाम त्यांच्या ऑपरेटिंग मार्जिनवर होत होता. आता एआयच्या मदतीने ग्राहकांचा प्रवास, उत्पादन निवड आणि क्रॉस-सेलिंग हे सर्व काही मानवी हस्तक्षेपाशिवाय शक्य होत आहे.
ग्रामीण बाजारपेठेवर लक्ष
या तंत्रज्ञानाचा सर्वाधिक फायदा टियर-३ शहरे आणि ग्रामीण भागातील ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी होणार आहे. आतापर्यंत विमा उत्पादने प्रामुख्याने शहरी ग्राहकांना डोळ्यासमोर ठेवून बनवली जात होती, परंतु आता डिजिटलायझेशनमुळे ही उत्पादने ग्रामीण जनतेसाठी अधिक सोपी आणि परवडणारी केली जात आहेत.
अंडररायटिंगमध्ये क्रांती
विमा क्षेत्रातील एक अत्यंत वेळखाऊ काम म्हणजे 'अंडररायटिंग'. एआयमुळे डेटा व्हेरिफिकेशन आणि रिस्क असेसमेंटचे काम आता अत्यंत वेगाने होत आहे. यामुळे कर्मचाऱ्यांचा वेळ वाचत असून, ते आता अधिक जटिल आणि हाय-रिस्क केसेसवर लक्ष केंद्रित करू शकत आहेत.
नियामक दबावाचा प्रभाव
Insurance Regulatory and Development Authority of India (IRDAI) ने आता वितरणाचे नियम कडक केले आहेत. कमिशन स्ट्रक्चरवर मर्यादा आणि चुकीच्या विक्रीला (Mis-selling) आळा घालण्याचे कडक आदेश नियामक देत आहेत. यामुळे आता केवळ आक्रमक विक्रीवर अवलंबून न राहता, कंपन्यांना ऑपरेशनल एफिशिअन्सी (Operational Efficiency) वाढवणे अनिवार्य झाले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे कंपन्यांचा 'एक्सपेंस रेशो'. सुरुवातीला या एआय सिस्टिम्ससाठी मोठ्या प्रमाणावर भांडवली खर्च (Capital Expenditure) करावा लागेल, परंतु दीर्घकाळात यामुळे कंपन्यांचा खर्च कमी होऊन नफ्याचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता आहे. आगामी तिमाहींमध्ये कंपन्यांच्या नफ्यावर या तंत्रज्ञानाचा काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.