भारतात सध्या कमर्शियल इंशुरन्स प्रीमियमचे दर झपाट्याने कमी होत आहेत. प्रॉपर्टी, सायबर आणि लायबिलिटी सेगमेंटमध्ये वाढलेली स्पर्धा आणि कॅपॅसिटीमुळे हा बदल दिसून येत आहे. याचा कंपन्यांच्या खर्चावर सकारात्मक परिणाम झाला असला तरी विमा कंपन्यांच्या नफ्यावर मात्र दबाव वाढला आहे.
भारतातील कॉर्पोरेट क्षेत्रासाठी सध्या एक आनंदाची बातमी आहे. प्रॉपर्टी, ऑपरेशन्स आणि डिजिटल मालमत्तेचा विमा उतरवणे आता स्वस्त झाले आहे. २०२६ च्या पहिल्या नऊ महिन्यांच्या आकडेवारीनुसार, कमर्शियल इंशुरन्सच्या दरांमध्ये सातत्याने घट होत आहे. पूर्वीच्या काळात विमा हप्त्यांमध्ये होणारी वाढ आता थांबली असून, बाजारात वाढलेल्या कंपन्या आणि त्यांच्यातील तीव्र स्पर्धेमुळे प्रीमियमचे दर खाली आले आहेत.
व्यवसायांचा खर्च कमी, विमा कंपन्यांच्या नफ्यावर दबाव
कॉर्पोरेट कंपन्यांसाठी ही एक मोठी संधी आहे, जिथे त्या अधिक चांगल्या अटींवर विमा पॉलिसी मिळवू शकतात. विशेषतः प्रॉपर्टी इन्शुरन्सच्या बाबतीत बोलायचे तर, २०२६ च्या पहिल्या तिमाहीत प्रीमियममध्ये तब्बल ४५% पर्यंत घट दिसून आली आहे. हा आकडा भारत, मध्य पूर्व आणि आफ्रिका या संपूर्ण क्षेत्रातील सरासरी घटीपेक्षाही मोठा आहे.
मात्र, विमा कंपन्यांसाठी हे आव्हान वाढवणारे आहे. जेव्हा प्रीमियमचे दर कमी होतात, तेव्हा कंपन्यांचा 'कम्बाइन्ड रेशो' (Combined Ratio) धोक्यात येतो. म्हणजेच, क्लेम्स आणि ऑपरेटिंग खर्चाच्या तुलनेत मिळणारे उत्पन्न कमी झाल्याने नफ्यावर परिणाम होऊ शकतो. ICICI Lombard आणि New India Assurance सारख्या बड्या कंपन्यांना आता वाढ आणि नफा यांचा समतोल राखणे गरजेचे बनले आहे.
सायबर इन्शुरन्समध्ये सर्वाधिक स्पर्धा
सध्या भारतातील सर्वात स्पर्धात्मक क्षेत्र म्हणून 'सायबर इन्शुरन्स'कडे पाहिले जात आहे. डिजिटल धोके वाढत असूनही, गेल्या १२ तिमाहींपासून सायबर विमा दरांमध्ये घसरण पाहायला मिळत आहे. कंपन्या सध्या मार्केट शेअर मिळवण्यासाठी किमतींवर मोठी कपात करत आहेत. कॉर्पोरेट ग्राहक आता केवळ किमतीवर लक्ष केंद्रित न करता पॉलिसीच्या कव्हरेज मर्यादेवर (Coverage Limits) जास्त भर देत आहेत.
गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?
इन्शुरन्स सेक्टरमधील गुंतवणूकदारांनी आगामी काळात कंपनीच्या प्रिमियम ग्रोथ आणि अंडररायटिंग परफॉर्मन्सकडे लक्ष दिले पाहिजे. जर ही किमतींची लढाई (Price War) अशीच सुरू राहिली, तर विमा कंपन्या क्लेम मॅनेजमेंटच्या जोरावर नफा कसा टिकवून ठेवतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.