लाइफ इंश्युरन्समध्ये संमिश्र चित्र, जनरल-हेल्थची धाकधकती वाढ
भारतातील विमा कंपन्यांसाठी मार्च महिना संमिश्र स्वरूपाचा ठरला. लाइफ इंश्युरन्स कंपन्यांच्या एकूण प्रीमियममध्ये वाढ दिसून आली, मात्र वैयक्तिक पॉलिसी विक्री (Retail Policy Sales) संमिश्र राहिली. Axis Max Life Insurance च्या प्रीमियम उत्पन्नात 11% ची वार्षिक वाढ झाली, तर रिटेल APE (Annual Premium Equivalent) 7% ने वाढला. याउलट, ICICI Prudential Life Insurance चा एकूण प्रीमियम 47% ने वाढून एकूण APE मध्ये 55% ची वाढ झाली, परंतु आश्चर्याची बाब म्हणजे रिटेल APE मात्र 1% ने घसरला. यातून असे संकेत मिळतात की एकूण वाढ नेहमीच जास्त वैयक्तिक पॉलिसींच्या विक्रीचे द्योतक नसते.
जनरल आणि हेल्थ इंश्युरन्सची मजबूत कामगिरी
याउलट, जनरल आणि हेल्थ इंश्युरन्स क्षेत्रांनी मार्चमध्ये अत्यंत मजबूत आणि सातत्यपूर्ण वाढ नोंदवली. ICICI Lombard General Insurance ने 21% च्या वाढीसह आघाडी घेतली, जी उद्योगाच्या अंदाजित 8% वाढीपेक्षा खूपच जास्त आहे. हेल्थ इंश्युरन्स क्षेत्रात, Niva Bupa Health Insurance ने प्रीमियममध्ये 37% ची लक्षणीय वाढ नोंदवली, जी या सेगमेंटच्या सरासरी 22% वाढीपेक्षा लक्षणीय आहे. Star Health and Allied Insurance ची 16% वाढ मात्र सेगमेंट सरासरीपेक्षा कमी होती.
एकूण क्षेत्राची वाढ आणि भविष्यातील अंदाज
एकूणच, नॉन-लाईफ (Non-Life) विमा उद्योगाने मार्च महिन्यात 8.78% ची वार्षिक वाढ नोंदवत सुमारे ₹28,922 कोटींची कमाई केली. यात स्टँडअलोन हेल्थ इंश्युरर्सचा मोठा वाटा होता, ज्यांनी 21.93% ची वाढ दर्शवली. संपूर्ण आर्थिक वर्ष (FY25-26) विचारात घेतल्यास, जनरल इन्शुरन्स क्षेत्राचे प्रीमियम 9.3% ने वाढून सुमारे ₹3.36 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचले. भविष्यातील अंदाजांनुसार, Swiss Re च्या अहवालानुसार, भारताची विमा बाजारपेठ 2026-2030 दरम्यान वार्षिक 6.9% दराने वाढेल, जी जागतिक सरासरीपेक्षा जास्त असेल.
आव्हाने आणि स्पर्धेचा सामना
लाइफ इंश्युरन्समध्ये ICICI Prudential चा रिटेल APE घसरणे हे ग्राहक मिळवण्यात येणाऱ्या अडचणी किंवा जास्त ग्राहक संपादन खर्च दर्शवू शकते. हेल्थ इंशुरन्समध्ये Star Health ची वाढ सेगमेंटच्या सरासरीपेक्षा कमी असल्याने ते Niva Bupa सारख्या प्रतिस्पर्धकांपासून मागे पडत असल्याचे दिसत आहे. Go Digit General Insurance ची 10% वाढही ICICI Lombard सारख्या आघाडीच्या कंपन्यांच्या तुलनेत सामान्य वाटत आहे. एप्रिल 2026 पासून लागू होणाऱ्या नवीन Ind AS रिपोर्टिंग मानकांमुळे कंपन्यांना एकत्रीकरण (integration) संबंधी समस्यांना सामोरे जावे लागू शकते. जनरल इंशुरन्समध्ये खाजगी कंपन्यांचा वाटा वाढत असल्याने स्पर्धा तीव्र झाली आहे. Morgan Stanley ने ICICI Lombard ला स्पर्धेचा विचार करून 'Equal Weight' रेटिंग दिले आहे.
विश्लेषकांचे मत सकारात्मक
विश्लेषक (Analysts) मात्र या क्षेत्राबद्दल आशावादी आहेत. भारताची आर्थिक ताकद आणि विमा उत्पादनांबद्दल वाढती जागरूकता याला कारणीभूत आहे. ICICI Lombard General Insurance बद्दल अनेक विश्लेषकांनी 'Buy' शिफारस केली आहे, ज्यामुळे 20% पेक्षा जास्त संभाव्य वाढीचा अंदाज आहे. तथापि, बाजारात सुरू असलेली तीव्र स्पर्धा हा एक महत्त्वाचा घटक म्हणून कायम आहे.
